Czytanie naszym dzieciom to jedna z najlepszych form spędzania czasu z nimi. Wielu psychologów twierdzi, że znacząco pomaga ono w kształtowaniu osobowości dziecka – rodzi mądrość, wrażliwość czy nawet pomysłowość.

Czytanie zaleca się już dzieciom w okresie prenatalnym. W trzecim trymestrze kształtuje się u dziecka słuch. Maleństwo słyszy nie tylko dźwięki dochodzące z wnętrza mamy, np. bicie serca, ale także dźwięki dochodzące z zewnątrz tj. głos swojej mamy, taty, słuchaną muzykę. Jest jak mała gąbka, która chłonie informacje i otaczające je dźwięki, ucząc się tym samym emocji, które wyraża różnie modulowany przez nas głos. Badania pokazują, że po urodzeniu dzieci pozytywnie reagują na słowa wiersza czy rymowanki słyszanej jeszcze w życiu płodowym i się uspokajają.

Czytanie niemowlęciu wspomaga jego koordynację wzrokowo-słuchową i stymuluje wzrok naszej pociechy. Dodatkowo książka w ręku malca to także narzędzie zwiększające sprawność jego rączek.

Spotkanie z literaturą bardzo często angażuję całą uwagę dziecka, ćwicząc jego wszystkie zmysły i w porównaniu do zabaw ruchowych nie męczy. Nierzadko dostarcza też dziecku pierwszych doznań estetycznych. Zaznajamia z kolorami i dźwiękami, ukazuje różnorodność kształtów – pomału zaznajamiając ze sztuką samą w sobie. Czasem niezrozumiane może przecież cieszyć oko czy sprawiać po prostu przyjemność. Wspólne czytanie nie tylko stymuluje wyobraźnię, poszerza horyzonty, ale przede wszystkim pogłębia więź emocjonalną między tobą a twoim dzieckiem. Ponadto wspólne czytanie wywołuje wiele pytań i skłania nas do refleksji, a budująca się między wami partnerska relacja oparta na miłości i wzajemnym zaufaniu, powoduje, że pragniecie ze sobą rozmawiać.

Jak jednak starannie dobrać literaturę do wieku dziecka tak, żeby była ona dla niego interesująca i co istotne wartościowa?

Generalnie rzecz ujmując przy doborze literatury dla swojej pociechy należy sugerować się zdrowym rozsądkiem i obserwacją swojego dziecka.

Nie od dziś wiadomo przecież,  że dzieci najmłodsze – niemowlęta lubią piękne, ilustrowane książeczki, które znakomicie potrafią choćby na chwilkę skupić ich uwagę. Znakomitą zabawę dostarczyć mogą piszczące czy szeleszczące książeczki oraz te, które dodatkowo wzbogacone są o urozmaiconą fakturę, np. kawałek mięciutkiego futerka w cętki imitującego sierść lamparta, czy dźwięki, np. muczenie krowy, czy odgłosy małpki. Skąd bowiem małe dziecko może wiedzieć, że lamparty mają cętki, albo jakie śmieszne dźwięki wydają małpki, podczas gdy w najbliższym otoczeniu brak jest takich zwierząt? To proste – dzieci uczą się takich rzeczy z książek, słyszą i widzą je w książeczkach, które czytają im rodzice. Dzięki takiej literaturze dziecko poznaje świat, uczy się nowych rzeczy.

Lektura dla najmłodszych powinna zatem:

• być ciekawa;
• być kolorowa – wiernie odzwierciedlać otaczający świat, tak aby później dziecko mogło przyswojone treści odnieść do rzeczywistości, np. napotkanych zwierząt, ujrzanych pojazdów;
• napisana poprawną polszczyzną – dziecko przyswaja sobie wtedy prawidłową wymowę;
• promować pozytywne wzorce postępowania;
• uczyć szacunku wobec dziecka, innych ludzi oraz istot (np. zwierząt), prawa.

Przykłady takiej literatury:

1. Czesław Janczarski – Miś Uszatek,
2. Gilbert Delahaye - seria o Martynce,
3. Jan Brzechwa - Wiersze i bajki,
4. Joanna Papuzińska - Śpiące wierszyki,
5. Julian Tuwim - Wiersze dla dzieci,
6. Nele Most, Annet Rudolph - Wszystko moje; Co wolno, a czego nie wolno,
7. Paulette Bourgeois, Brenda Clark - seria o Franklinie,
8. Sam McBratney - Nawet nie wiesz, jak bardzo Cię kocham.

Wartościowa literatura dla dzieci kilkuletnich to taka, która:

• rozbudza w nim ciekawość świata,
• uczy myślenia i koncentracji,
• zapewnia emocjonalny rozwój,
• wzmacnia poczucie własnej wartości,
• pomaga zrozumieć siebie i innych,
• uczy wartości moralnych, uczy odróżniać dobro od zła,
• uatrakcyjnia czas, ograniczając jego spędzanie przed telewizją czy komputerem,
• zachęca do przemyśleń i rozmów z rodzicami lub rówieśnikami.

Przykłady takiej literatury:

1. Alan A. Milne - Kubuś Puchatek, Chatka Puchatka,
2. Anna Sójka - Czytam od A do Z,
3. Astrid Lindgren - seria o Pipi Pończoszance, Emil ze Smolandii; Dzieci z Bullerbyn; Mio, mój Mio,
4. Carlo Collodi - Pinokio,
5. Chris Van Allsburg - Ekspres polarny,
6. Danuta Wawiłow - Wiersze,
7. Frances Hodgson Burnett - Mała księżniczka,
8. Hans Christian Andersen - Baśnie,
9. Hugh Lofting - seria o Doktorze Dolittle,
10. Kornel Makuszyński - Przygody Koziołka Matołka,
11. Małgorzata Musierowicz - Znajomi z zerówki,
12. Małgorzata Strzałkowska - Wierszyki łamiące języki; Rady nie od parady,
13. Maria Krüger - Karolcia,
14. Maria Kownacka - Plastusiowy pamiętnik,
15. Renata Piątkowska - Opowiadania z piaskownicy; Nie ma nudnych dni,
16. Tove Jansson - seria o Muminkach.

Pamiętajmy czytanie razem z dzieckiem wzmacnia więzi, wzbogaca wnętrze oraz uczy dzieci, że literatura stanowi znakomite źródło wiedzy.

Miłego czytania.

Autor: Redakcja dziecko24.pl