Rezonans magnetyczny jest badaniem umożliwiającym w sposób całkowicie nieinwazyjny ocenę struktur anatomicznych całego człowieka w dowolnej płaszczyźnie i także trójwymiarowo, a szczególnie dobrze ocenę ośrodkowego układu nerwowego (mózg i kanał kręgowy) i tkanek miękkich kończyn (tkanki podskórne, mięśnie i stawy).

Obecnie jest to metoda, która w najlepszy sposób pozwala na ocenę struktur anatomicznych oraz ewentualną patologię z dokładnością do kilku milimetrów. Badanie służy także nieinwazyjnej ocenie naczyń całego organizmu (tzw. angiografia rezonansu magnetycznego). W angiografii rezonansu magnetycznego przy pomocy aparatu do rezonansu magnetycznego i bez użycia środka kontrastowego (w sposób nieinwazyjny) można otrzymać obraz naczyń krwionośnych i ocenić ewentualne patologie (np. tętniaki, naczynia patologiczne, itp.). Uruchamiając odpowiedni program w komputerze można uzyskać także obraz układu tętnic lub żył organizmu.

Niewątpliwie największą zaletą tego badania jest szczegółowe obrazowanie badanych narządów, co umożliwia wykrycie patologii trudnej do znalezienia innymi metodami.

NA CZYM POLEGA BADANIE?

Badanie to polega na umieszczeniu pacjenta w komorze aparatu, w stałym polu magnetycznym o wysokiej energii. Aparat emituje fale radiowe, które docierając do pacjenta i jego poszczególnych tkanek wzbudzają w nich powstanie podobnych fal radiowych (to zjawisko nazywa się rezonansem), które z kolei zwrotnie są odbierane przez aparat.

W praktyce jako "rezonator" wykorzystuje się tutaj jądro atomu wodoru. Liczba jąder wodoru w poszczególnych tkankach jest różna, co między innymi umożliwia powstawanie obrazu i różnicowanie poszczególnych struktur anatomicznych. Komputer dokonując skomplikowanych obliczeń, na ekranie przedstawia uzyskane dane w formie obrazów struktur anatomicznych. Komputer na żądanie operatora może dokonać też obliczeń w taki sposób, aby przedstawić obraz anatomiczny w dowolnie wybranej płaszczyźnie. Obrazy badanych struktur u poszczególnych pacjentów zapamiętywane są w pamięci stałej komputera, tj. na dyskach optycznych.

Obrazy te mogą być także naświetlane przez specjalną kamerę i „drukowane” na zwykłej folii rentgenowskiej.

Jest to badanie całkowicie nieinwazyjne, gdyż w przeciwieństwie do innych badań radiologicznych nie wykorzystuje promieniowania rentgenowskiego, lecz nieszkodliwe dla organizmu pole magnetyczne i fale radiowe. Obecnie badanie za pomocą rezonansu magnetycznego należy do najdroższych badań w radiologii.

KIEDY WYKONUJE SIĘ BADANIE REZONANSU MAGNETYCZNEGO?

Badanie wykonywane jest w przypadku:

• Chorób ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego,
• Schorzeń kości, mięśni i stawów.

JAKIE SĄ PRZECIWSKAZANIA DO WYKONANIA BADANIA?

Obecność w ciele pacjenta elementów metalowych, jak np. metalowe klipsy po operacjach na klatce piersiowej, wszczepiony rozrusznik, protezy metalowe, wszczepione płyty ortopedyczne lub śruby, klaustrofobia to główne przeciwwskazania do wykonania badania.

JAK PRZYGOTOWAĆ DZIECKO DO BADANIA?

Dziecko poddawane badaniu NMR musi być zdrowe, nie gorączkować - gdyż podwyższona temperatura zaburza pracę aparatu. Powinno także posiadać aktualne - z ostatnich kilku dni, wyniki badań laboratoryjnych (morfologia krwi, elektrolity).

Jeśli badanie dotyczy małego dziecka, u którego wymagane jest zastosowanie znieczulenia (tzw. sedacja głęboka), nie powinno być karmione przynajmniej przez 6 godzin poprzedzających badanie.

U wszystkich pacjentów w tym także u dzieci wymagane jest założenie wkłucia dożylnego (wenflonu) z uwagi na występującą czasami w trakcie badania konieczność podania środka kontrastowego.

Pacjent może być ubrany, jednak jego garderoba nie może, co najważniejsze zawierać żadnych elementów metalowych, również z włosów muszą być usunięte metalowe spinki, a z rąk i uszu metalowa biżuteria.

Małym dzieciom przed badaniem podaje się środki uspokajające. Wykonanie badania w znieczuleniu ogólnym jest możliwe jedynie wtedy, gdy gabinet wyposażony jest w specjalną aparaturę przystosowaną do pracy w polu magnetycznym.

Bardzo ważną informację stanowi fakt, że do pomieszczenia w którym znajduje się aparat, nie wolno wchodzić z żadnymi metalowymi przedmiotami (np. klucze, breloczki itp.), gdyż te mogą zostać przyciągnięte przez magnes i mogą spowodować uszkodzenie aparatu lub uraz pacjenta. Nie wolno także wchodzić do pomieszczenia z magnesem, zegarkiem oraz z kartami magnetycznymi (karty bankomatowe, kredytowe itp.) gdyż mogą ulec rozmagnesowaniu. Wszelkie metalowe przedmioty znajdujące się w pobliżu badanej okolicy powodują powstanie dużych zaburzeń obrazu (np. w przypadku badania oczodołów należy zmyć makijaż, w którym znajdują się drobiny metali kolorowych).

JAK PRZEBIEGA BADANIE?

Pacjent leży na stole, który wsuwany jest do aparatu, czyli do komory badania. W zależności od typu, komora może obejmować jedynie fragment ciała, który jest badany, np. brzuch (typ otwarty) lub też całego pacjenta (typ zamknięty).

Komora ma kształt tunelu, w którym panuje dość znaczny hałas (porównywany z wirującym automatem pralniczym). Badanie jest długie, trwa od 20 minut do godziny i w trakcie jego trwania wymagany jest całkowity bezruch pacjenta. Badanie jest niebolesne, a do tej pory nie zostały opisane żadne skutki uboczne u pacjentów poddawanych tej metodzie diagnostycznej. Z uwagi na hałas i konieczność pozostawania w bezruchu, u małych dzieci i niemowląt zalecane jest krótkotrwałe znieczulenie (głęboka sedacja). Z tego względu ważne są aktualne wyniki badań laboratoryjnych oraz ogólnie dobry stan pacjenta, bez czynnego zakażenia dróg oddechowych. Dziecko, po zebraniu krótkiego wywiadu od rodziców lub opiekunów oraz wyrażeniu przez nich zgody na zastosowanie znieczulenia, jest badane przez lekarza anestezjologa, a pielęgniarka anestezjologiczna mierzy temperaturę i zakłada wenflon do żyły. Następnie podawane są leki działające uspokajająco i usypiająco, a pacjent z pokoju zabiegowego przenoszony jest do pokoju badania i umieszczany na stole aparatu. Kolejnym etapem jest założenie elektrod (celem monitorowania akcji serca i oddechu) i/lub innego sprzętu pozwalającego na kontrolowanie podstawowych czynności życiowych. Tak zabezpieczony pacjent jest wprowadzany do komory NMR i rozpoczyna się badanie.

Po zakończonym badaniu, dziecko przenoszone jest do pokoju wybudzeń, gdzie otrzymuje płyny drogą dożylną i obserwowane jest przez pielęgniarkę i lekarza do momentu pełnego wybudzenia. Czasami w trakcie badania wymagana jest podaż dożylna środka kontrastowego celem lepszego obrazowania badanego narządu.

CZY PO BADANIU MOGĄ WYSTĄPIĆ JAKIEŚ POWIKŁANIA?

Powikłania mogą być wynikiem zastosowania znieczulenia lub podania środka kontrastowego. Samo badanie nie daje skutków ubocznych.

Autor: Redakcja dziecko24.pl