Tomografia komputerowa, TK –
angielski odpowiednik tej nazwy, z którym można się czasem spotkać
to Computed Tomography – w skrócie CT.
Badanie to jest rodzajem tomografii rentgenowskiej, metodą diagnostyczną, która pozwala na uzyskanie obrazów tomograficznych – in. przekrojów badanego obiektu. Tomografia komputerowa wykorzystuje złożenie projekcji – kilku obrazów obiektu wykonanych z różnych kierunków do utworzenia obrazów przekrojowych w formacie 2D i przestrzennych 3D.
Urządzenie do TK nazywamy tomografem, a uzyskany obraz tomogramem. Tomografia komputerowa jest badaniem szeroko wykorzystywanym w medycynie oaz technice.
Badanie to pozwala na dokładne zobrazowanie narządów jamy brzusznej, klatki piersiowej i mózgu.
WSKAZAZANIA DO BADANIA
- Stan po urazie, szczególnie wielonarządowym i urazie czaszki
- Podejrzenie guza nowotworowego
- Objawy choroby, której nie można rozpoznać na podstawie innych badań
PRZYGOTOWANIE DO BADANIA
Samo badanie nie wymaga szczególnego przygotowania. Zazwyczaj konieczne jest tylko założenie wenflonu – miękkiego wkłucia do żyły, który umożliwia podanie środka kontrastowego w trakcie badania.
A czym są środki kontrastowe?
Środek kontrastowy nazywany inaczej cieniującym jest substancją pochłaniającą promieniowanie rentgenowskie w większym lub mniejszym stopniu niż otaczające tkanki ciała. Podanie środka kontrastującego pozwala na: zobrazowanie narządów i naczyń w organizmie ludzkim, które w prawidłowych warunkach na zdjęciu nie uwidaczniają się (np. tętnice), jak również do zobrazowania narządów w organizmie ludzkim, które na zdjęciu przeglądowym są widoczne (np. nerki), ale z pewnych przyczyn wymagają dokładnego zdiagnozowania - wzmocnienia widoczności patologicznych struktur (np. guzy).
Ważną kwestią w przypadku tomografii komputerowej jest wiek dziecka. Jeśli bowiem badanie dotyczy małego dziecka, u którego konieczne jest zastosowanie znieczulenia, wymagane są aktualne (z ostatnich kilku dni) wyniki badań laboratoryjnych (morfologia krwi, poziom elektrolitów). W przypadku konieczności zastosowania znieczulenia ogólnego dziecko nie powinno być karmione przynajmniej przez 6 godzin poprzedzających badanie.
Wymagana jest także zgoda rodziców na znieczulenie do zabiegu.
NA CZYM POLEGA BADANIE?
Dziecko układa się na stole, który następnie wsuwany jest do aparatu, czyli do komory badania. Komora obejmuje jedynie fragment ciała, który jest badany, np. brzuch czy głowę. Badanie trwa kilka minut, a w przypadku podaży kontrastu może się przedłużyć do kilkunastu minut.
W trakcie badania wykonywany jest szereg zdjęć, będących rodzajem zdjęcia rentgenowskiego, w taki sposób, że każde zdjęcie obrazuje dokładnie kolejne warstwy badanego fragmentu ciała.
Z uwagi na konieczność pozostawania w bezruchu u małych dzieci i niemowląt konieczne jest krótkotrwałe znieczulenie – tzw. głęboka sedacja o czym mowa była powyżej. Z tego względu ważne są aktualne wyniki badań laboratoryjnych oraz ogólnie dobry stan pacjenta - bez czynnego zakażenia dróg oddechowych.
Ryc. Badanie przy użyciu tomografii komputerowej (ryc. pochodzi z "Encyklopedii Badań Medycznych" Wydawnictwo Medyczne MAKmed, Gdańsk 1996)
Dziecko, po zebraniu krótkiego wywiadu od rodziców lub opiekunów oraz wyrażeniu przez nich zgody na zastosowanie znieczulenia, jest badane przez lekarza anestezjologa, a pielęgniarka anestezjologiczna mierzy temperaturę i zakłada wenflon do żyły. Następnie podawane są leki działające uspokajająco i usypiająco, a pacjent z pokoju zabiegowego przenoszony jest do pokoju badania i umieszczany na stole aparatu. Kolejnym etapem jest założenie elektrod (celem monitorowania akcji serca i oddechu) i/lub innego sprzętu pozwalającego na kontrolowanie podstawowych czynności życiowych. Tak zabezpieczony pacjent jest wprowadzany do komory TK i rozpoczyna się badanie. Po badaniu, dziecko przenoszone jest do pokoju wybudzeń, gdzie otrzymuje płyny drogą dożylną i obserwowane jest przez pielęgniarkę i lekarza do momentu pełnego wybudzenia. W trakcie badania może zaistnieć konieczność podania dożylnie kontrastu (preparat pozwalający na dokładniejszą ocenę badanego narządu).
CZY BADANIE OBARCZONE JEST RYZYKIEM WYSTĄPIENIA POWIKŁAŃ?
Badanie jest niebolesne, a ewentualne powikłania mogą być związane z zastosowaniem znieczulenia lub podaniem środka kontrastowego. Badanie to naraża pacjenta na dużą dawkę promieniowania rentgenowskiego, dlatego wykonywane powinno być tylko z uzasadnionych powodów.
Inne powikłania mogą wynikać z podania środka kontrastującego. Objawy takie jak: zaczerwienienie, obrzęk skóry, wysypka, nudności, wymioty, zawroty głowy, nagłe osłabienie powinny być niezwłocznie zgłoszone lekarzowi.
Autor: Redakcja dziecko24.pl
