Kiedy na świat przychodzi nasze dziecko rodzi się w nas ogromna miłość oraz troska o jego życie. To normalne zwłaszcza, gdy widzimy bezradność tak malutkiego człowieka wobec otaczającego go świata.

Ta troska o jego zdrowie i życie nierzadko manifestuje się m.in. sprawdzaniem oddechu dziecka podczas jego snu. Dlaczego tak się dzieje?

Sprawdzanie oddechu dziecka wiąże się z obawą wystąpienia bezdechu, który może być stanem zagrażającym życiu.

Faktem jest, że malutkie dziecko oddycha inaczej niż dorosły. Pojemność jego płuc jest dużo mniejsza przez co maluch „chwyta” powietrze częściej i szybciej oddycha. Szacuje się, że liczba oddechów noworodka wynosi 50-60 na minutę. W miarę rozwoju dziecka ta liczba się zmniejsza i u rocznego malucha wynosi już tylko 32, a później w wieku młodzieńczym czy dorosłym oscyluje wokół 16.

Dodatkowo oddech niemowlęcia jest niemiarowy, tzn. po serii szybkich wdechów i wydechów mogą wystąpić czasem przerwy. Zaobserwowanie więc u swojego dziecka takiego sposobu oddychania nie oznacza od razu patologii.

Dopiero sytuacja, kiedy dziecko nie oddycha ponad 10 – 20 sekund i towarzyszy temu zwolnienie akcji serca jest już alarmująca i może wskazywać na bezdech. Charakterystyczne objawy tego stanu to także brak ruchów klatki piersiowej, sinienie oraz blednięcie.

Dzieci donoszone i zdrowe nie powinny cierpieć na tą dolegliwość. Zaburzenia zdecydowanie częściej dotykają wcześniaków oraz dzieci, które urodziły się bardzo małe i występują zwykle w pierwszym roku życia, rzadziej w późniejszych latach. Ma to związek z niedojrzałym jeszcze wtedy układem nerwowym.

Kontrola oddechu u takiego maluszka jest zatem zrozumiała, ale nie musi ona oznaczać budzenia dziecka. W takiej sytuacji wystarczy obserwacja ruchów klatki piersiowej i brzuszka  malucha czy zbliżenie ucha do jego nosa lub ust, co pozwala nam usłyszeć i poczuć oddech. Innym sposobem może być przyłożenie lusterka do ust i noska, co spowoduje  pokrycie go parą, świadczącą o obecności oddechu.

Najpewniejszą metodą kontrolującą stan dziecka jest sprawdzenie tętna. Wielu pediatrów zaleca badanie pulsu na wewnętrznej stronie ramienia, pośrodku między barkiem a łokciem. Badanie tętna wykonuje się dwoma palcami: wskazującym i środkowym, trzymając je na rączce dziecka przez 10 sekund. Nie jest to proste badanie dlatego najlepiej poprosić pielęgniarkę lub lekarza podczas wizyty kontrolnej dziecka o nauczenie tej umiejętności.

Rozróżnia się bezdechy, których przyczyny wymagają leczenia oraz bezdechy idiopatyczne, które pojawiać się mogą nawet u zdrowego dziecka.

Wyjaśnienie przyczyn bezdechu wymaga badań oraz fachowej obserwacji, najczęściej szpitalnej. Powtarzające się bezdechy wymagają zatem szybkiej konsultacji lekarskiej.

Przyczyny bezdechu

Przyczyną bezdechu mogą być choroby takie jak:

• niedojrzałość ośrodka oddechowego w mózgu – dotyczy głównie wcześniaków
• przerost migdałków u dzieci powyżej 1. roku życia
• wysoka gorączka i wywołane przez nią drgawki
• choroby neurologiczne – np. wylewy wewnątrzczaszkowe, padaczka
• refluks żołądkowo-przełykowy, objawiający się ulewaniem pokarmu
• ciężkie infekcje, np. zapalenie krtani.

Leczenie bezdechu w tych przypadkach sprowadza się do leczenia choroby podstawowej.

Przyczyny bezdechów idiopatycznych nie są natomiast związane z chorobą, ale z pewnymi sytuacjami:

• złą pozycją w czasie snu -  nieprawidłowe ułożenie dziecka w łóżeczku, w foteliku samochodowym lub nosidełku może doprowadzić do niedrożności dróg oddechowych i bezdechu; dzieje się tak w sytuacjach kiedy dziecko ma przyciśniętą brodę do piersi.
• zachłyśnięciem się ulanym pokarmem; dlatego też tak ważne jest trzymanie dziecka po nakarmieniu go w pozycji pionowej, żeby mogło mu się odbić; dopiero wtedy można ułożyć maluszka na boku lub pleckach z główką nieco uniesioną.
• obecnością obcego ciała w buzi dziecka; sytuacja ta dotyczy zwłaszcza starszych dzieci, u których ryzyko połknięcia jakiejś małej zabawki lub rzeczy, np. guzika czy koralika może zatkać drogi oddechowe; dlatego starajmy się wszystkie drobiazgi, które maluszek może włożyć do buźki usuwać z zasięgu jego rączek i wzroku.
• napadami złości – u dzieci starszych związane z histerią mogą wywołać bezdech. Niektóre maluchy rzucają się wtedy na ziemie, wstrzymują oddech i sinieją, krzycząc znowu po chwili; jeśli jednak takie sytuacje mają często miejsce powiedz o tym pediatrze podczas wizyty.

JAK POMÓC DZIECKU?

Pamiętajmy w sytuacjach kiedy nasze dziecko przestaje oddychać najważniejsze jest zachowanie spokoju i odpowiednia reakcja.

Przypomnijmy jeszcze raz, niebezpieczny dla życia dziecka jest bezdech, który trwa 10-20 sekund i towarzyszy mu zwolnienie akcji serca. Jeśli zauważysz, że twój maluszek sinieje, dusi się i próbuje łapać oddech, szybko wezwij lekarza i spróbuj dziecku zrobić sztuczne oddychanie:

• Ułóż dziecko na plecach
• Udrożnij jego górne drogi oddechowe poprzez delikatne odchylenie główki dziecka do tyłu i uniesienie podbródka
• Oczyść jamę ustną dziecka, sprawdzając, czy nie ma w niej jakiegoś ciała obcego. Jeśli jest spróbuj je ostrożnie usunąć
• Nabierz powietrza, a następnie lekko wdmuchuj je w usta dziecka, jednocześnie delikatnie ściskając nozdrza – zrób to 2 razy po 1,5 sekundy
• Wskazane osłuchanie serduszka, przykładając ucho do klatki piersiowej dziecka
• Jeśli nie widać poprawy kontynuuj czynności, aż do przyjazdu karetki pogotowia.

Autor: Redakcja dziecko24.pl