Kiedy dziecko przychodzi na świat
jego układ nerwowy nie jest na tyle dojrzały, aby odpowiednio
reagować na dochodzące do niego bodźce.
Przez pierwsze tygodnie jego
odpowiedź na nie sprowadza się do automatycznych, niezależnych od
jego woli i umysłu odruchów. To one pomagają przetrwać mu w nowym
otoczeniu. Z czasem kiedy kora mózgowa dziecka dojrzewa – stopniowo
ulegają one jednak zanikowi.
Te wrodzone odruchy świadczą jednak o bardzo ważnej rzeczy – są wyrazem prawidłowego rozwoju układu nerwowego noworodka. Ta istotna właściwość sprawia, że ich obecność sprawdzana jest przez pediatrę neonatologa zaraz po urodzeniu.
Ich późniejszy zanik ma związek z adaptacją do otaczającego świata i rozwojem układu nerwowego. Ich stopniowy zanik daje możliwość kontrolowania swojego ciała, pozwala decydować czy np. chcę sięgnąć rączką po zabawkę czy chcę wstać. Pozwala to na samodzielne, świadome ruchy.
Czas kiedy odruchy zanikają nie jest sztywny ramowo, dzieje się to różnie, w zależności od dziecka. Systematyczne odwiedzanie lekarza, np. przed szczepieniem, które poprzedzone jest badaniem oceniającym ogólny stan zdrowia dziecka pozwala wykryć odpowiednio wcześnie wszelkie nieprawidłowości z tym związane, np. zaburzenia w zakresie napięcia mięśniowego.
Oto odruchy, które pojawiają się u malutkich dzieci:
ODRUCH SSANIA
To odruch, który każdy rodzić dostrzega gołym okiem i nie wymaga większego sprawdzania. Dzieci doskonalą go, kiedy są karmione piersią. Jego słaby wyraz może być objawem pewnych nieprawidłowości – np. zaburzeń mowy. Lekarz w takiej sytuacji zazwyczaj kieruje do neurologa lub logopedy.
Odruch ten zanika ok. 3 miesiąca. W tym czasie dziecko ssie już tylko kiedy jest głodne, zmęczone lub czegoś się przestraszyło. Ok. 6 miesiąca ssanie staje się już czynnością świadomą i kontrolowaną.
ODRUCH BABIŃSKIEGO
Odruch ten pojawia się po delikatnym przejechaniu palcem po stópce dziecka – od pięty po palce. Palce nóżki prostują się i układają w wachlarzyk, paluch wygina się ku górze, a cała stópka przekrzywia się do środka. Odruch ten stanowi wyraz zdolności chwytnych kończyn dolnych naszych przodków.
Odruch zanika w pierwszym półroczu, a niekiedy nawet ok. drugiego roku życia.
ODRUCH SZUKANIA (ROOTINGA)
Odruch ten pojawia się po delikatnym dotknięciu, muśnięciu policzka w okolicy ust. Dziecko otwiera wówczas usta, wysuwa języczek i odwraca się w kierunku działającego bodźca. Dzięki temu odruchowi dziecko na początku znajduje pierś mamy.
Odruch ten pojawia się już pod koniec życia płodowego, a zanika ok. 3-4 miesiąca życia maleństwa.
ODRUCH CHWYTNY
Odruch ten dotyczy zarówno rączek jak i nóżek. Jego obecność można zobaczyć poprzez włożenie swojego palca do dłoni dziecka. W odpowiedzi na taki bodziec maleństwo zaciska swoją rączkę wokół palca. W przypadku kończyn dolnych widać go podczas podrażnienia np. palcem stópki dziecka w zgięciu podeszwowym – zagina wówczas paluszki. Jednoczesną obserwację tego odruchu u kończyn dolnych jak i górnych gwarantuje podanie dziecku liny. Trzeba jednak uważać, aby maluszek zbyt mocno nie starał się poderwać rączkami i nóżkami do liny, gdyż mimo prób przyciągnięcia do niej swojego ciała nie da rady w pełni tego dokonać z uwagi na ciężar swojego ciała.
W przypadku rączek odruch ten słabnie ok. 2-3 miesiąca, a zanika ok. 6, a w przypadku nóżek zanika między 6 a 12 miesiącem.
ODRUCH CHODU
Chwycone pod paszki malutkie dziecko i utrzymywane chwilę nad podłożem, tak aby stopy znalazły oparcie sprawia, że maluszek rytmicznie porusza nóżkami tak jakby chodził.
Odruch pojawia się ok. 4 doby życia dziecka i zanika ok. 3 miesiąca.
Odruchu tego nie wolno sprawdzać samemu, gdyż tak małemu dziecku można łatwo zrobić krzywdę nieodpowiednim postępowaniem.
ODRUCH MORO
Odruch wywołuje gwałtowna zmiana pozycji dziecka, przestraszenie go jakimś hałasem. Polega on na wyrzuceniu przez maluszka rączek w bok i ku górze, a następnie objęciu nimi klatki piersiowej.
Odruch ten zanika ok. 4-6 miesiąca życia.
ODRUCH PEŁZANIA
Oparcie dłoni o stópkę dziecka leżącego na brzuszku powoduje, że odpycha się ono od dłoni i wykonuje odruch pełzania przykurczając następnie drugą nóżkę.
Odruch utrzymuje się do ok. 3 miesiąca.
ODRUCH SZERMIERZA
Kiedy dziecko dostrzega coś z prawej strony przekręca tam główkę, dodatkowo prostując prawą rączkę i nóżkę tak jakby chciało sięgnąć po jakąś rzecz po tej stronie. Tak przyjęta pozycja przypomina pozycję szermierza, stąd też nazwa.
Odruch ten może być widoczny od dnia narodzin. Najczęściej jednak dostrzegany jest ok. 6 tygodnia życia, kiedy ruchy stają się bardziej skoordynowane i celowe, a zanika ok. 6 miesiąca.
ODRUCH GALANTA
Przejechanie palcem po pleckach dziecka – mniej więcej po kręgosłupie, podczas gdy leży ono na brzuszku powoduje, że maluszek wygina się w tą stronę z której jest dotykany, podkurczając z tej samej strony nóżkę.
Odruch ten zanika około 4 miesiąca życia. Jego utrzymywanie się może być wyrazem słabego napięcia mięśniowego. Przy dużym napięciu bywa, że odruch ten w ogóle nie występuje.
Autor: Redakcja dziecko24.pl
Te wrodzone odruchy świadczą jednak o bardzo ważnej rzeczy – są wyrazem prawidłowego rozwoju układu nerwowego noworodka. Ta istotna właściwość sprawia, że ich obecność sprawdzana jest przez pediatrę neonatologa zaraz po urodzeniu.
Ich późniejszy zanik ma związek z adaptacją do otaczającego świata i rozwojem układu nerwowego. Ich stopniowy zanik daje możliwość kontrolowania swojego ciała, pozwala decydować czy np. chcę sięgnąć rączką po zabawkę czy chcę wstać. Pozwala to na samodzielne, świadome ruchy.
Czas kiedy odruchy zanikają nie jest sztywny ramowo, dzieje się to różnie, w zależności od dziecka. Systematyczne odwiedzanie lekarza, np. przed szczepieniem, które poprzedzone jest badaniem oceniającym ogólny stan zdrowia dziecka pozwala wykryć odpowiednio wcześnie wszelkie nieprawidłowości z tym związane, np. zaburzenia w zakresie napięcia mięśniowego.
Oto odruchy, które pojawiają się u malutkich dzieci:
ODRUCH SSANIA
To odruch, który każdy rodzić dostrzega gołym okiem i nie wymaga większego sprawdzania. Dzieci doskonalą go, kiedy są karmione piersią. Jego słaby wyraz może być objawem pewnych nieprawidłowości – np. zaburzeń mowy. Lekarz w takiej sytuacji zazwyczaj kieruje do neurologa lub logopedy.
Odruch ten zanika ok. 3 miesiąca. W tym czasie dziecko ssie już tylko kiedy jest głodne, zmęczone lub czegoś się przestraszyło. Ok. 6 miesiąca ssanie staje się już czynnością świadomą i kontrolowaną.
ODRUCH BABIŃSKIEGO
Odruch ten pojawia się po delikatnym przejechaniu palcem po stópce dziecka – od pięty po palce. Palce nóżki prostują się i układają w wachlarzyk, paluch wygina się ku górze, a cała stópka przekrzywia się do środka. Odruch ten stanowi wyraz zdolności chwytnych kończyn dolnych naszych przodków.
Odruch zanika w pierwszym półroczu, a niekiedy nawet ok. drugiego roku życia.
ODRUCH SZUKANIA (ROOTINGA)
Odruch ten pojawia się po delikatnym dotknięciu, muśnięciu policzka w okolicy ust. Dziecko otwiera wówczas usta, wysuwa języczek i odwraca się w kierunku działającego bodźca. Dzięki temu odruchowi dziecko na początku znajduje pierś mamy.
Odruch ten pojawia się już pod koniec życia płodowego, a zanika ok. 3-4 miesiąca życia maleństwa.
ODRUCH CHWYTNY
Odruch ten dotyczy zarówno rączek jak i nóżek. Jego obecność można zobaczyć poprzez włożenie swojego palca do dłoni dziecka. W odpowiedzi na taki bodziec maleństwo zaciska swoją rączkę wokół palca. W przypadku kończyn dolnych widać go podczas podrażnienia np. palcem stópki dziecka w zgięciu podeszwowym – zagina wówczas paluszki. Jednoczesną obserwację tego odruchu u kończyn dolnych jak i górnych gwarantuje podanie dziecku liny. Trzeba jednak uważać, aby maluszek zbyt mocno nie starał się poderwać rączkami i nóżkami do liny, gdyż mimo prób przyciągnięcia do niej swojego ciała nie da rady w pełni tego dokonać z uwagi na ciężar swojego ciała.
W przypadku rączek odruch ten słabnie ok. 2-3 miesiąca, a zanika ok. 6, a w przypadku nóżek zanika między 6 a 12 miesiącem.
ODRUCH CHODU
Chwycone pod paszki malutkie dziecko i utrzymywane chwilę nad podłożem, tak aby stopy znalazły oparcie sprawia, że maluszek rytmicznie porusza nóżkami tak jakby chodził.
Odruch pojawia się ok. 4 doby życia dziecka i zanika ok. 3 miesiąca.
Odruchu tego nie wolno sprawdzać samemu, gdyż tak małemu dziecku można łatwo zrobić krzywdę nieodpowiednim postępowaniem.
ODRUCH MORO
Odruch wywołuje gwałtowna zmiana pozycji dziecka, przestraszenie go jakimś hałasem. Polega on na wyrzuceniu przez maluszka rączek w bok i ku górze, a następnie objęciu nimi klatki piersiowej.
Odruch ten zanika ok. 4-6 miesiąca życia.
ODRUCH PEŁZANIA
Oparcie dłoni o stópkę dziecka leżącego na brzuszku powoduje, że odpycha się ono od dłoni i wykonuje odruch pełzania przykurczając następnie drugą nóżkę.
Odruch utrzymuje się do ok. 3 miesiąca.
ODRUCH SZERMIERZA
Kiedy dziecko dostrzega coś z prawej strony przekręca tam główkę, dodatkowo prostując prawą rączkę i nóżkę tak jakby chciało sięgnąć po jakąś rzecz po tej stronie. Tak przyjęta pozycja przypomina pozycję szermierza, stąd też nazwa.
Odruch ten może być widoczny od dnia narodzin. Najczęściej jednak dostrzegany jest ok. 6 tygodnia życia, kiedy ruchy stają się bardziej skoordynowane i celowe, a zanika ok. 6 miesiąca.
ODRUCH GALANTA
Przejechanie palcem po pleckach dziecka – mniej więcej po kręgosłupie, podczas gdy leży ono na brzuszku powoduje, że maluszek wygina się w tą stronę z której jest dotykany, podkurczając z tej samej strony nóżkę.
Odruch ten zanika około 4 miesiąca życia. Jego utrzymywanie się może być wyrazem słabego napięcia mięśniowego. Przy dużym napięciu bywa, że odruch ten w ogóle nie występuje.
Autor: Redakcja dziecko24.pl
