Pierwszym trymestrem określa się czas od 1 do 13 tygodnia ciąży. Pierwsza wizyta u ginekologa potwierdzająca, że jesteś w ciąży jest zwiastunem wielu zmian, które zajdą w twoim życiu. Odtąd dbałość o swoje zdrowie i bezpieczeństwo oznacza dbałość o zdrowie i bezpieczeństwo maleństwa, które nosisz pod sercem.

Odtąd każda z wizyt u ginekologa będzie oznaczała sprawdzenie jak rozwija się dziecko i jak ciąża wpływa na stan twojego zdrowia.

Na samym początku każda kobieta ciężarna ma zakładaną kartę ciąży. Tą niewielką książeczkę należy nosić zawsze ze sobą. Zawiera ona ważne informacje o tobie, dziecku, przebiegu ciąży. Odnotowywane są w niej wszystkie badania i konsultacje lekarskie, informacje o ewentualnym leczeniu, pobycie w szpitalu. Każdy specjalista, do którego trafisz w trakcie ciąży będzie miał informacje o stanie zdrowia twoim oraz twojego dziecka. Ważne jest odtąd, abyś dbała, by każda konsultacja lekarska była dokładnie odnotowana – z datą, podpisem i pieczątką lekarza.

Pierwsza wizyta potwierdzająca, że jesteś w ciąży oznacza także zlecenie przez lekarza badań, które powinnaś mieć wykonane. Lekarz ustala także datę kolejnej wizyty.

Gdy chorujesz na choroby przewlekłe, poinformuj o tym lekarza. Jest to konieczne ze względów bezpieczeństwa - twojego i dziecka. Powiedz także o lekach, jeśli jakieś ewentualnie przyjmujesz. Jest to ważne z uwagi na fakt, że niektóre leki mogą szkodzić dziecku.

W pierwszym trymestrze ciąży zalecane są wizyty u ginekologa raz w miesiącu. Powinnaś też odwiedzić internistę i stomatologa. Tego pierwszego z uwagi na sprawdzenie ogólnego stanu zdrowia. Stomatologa z uwagi na fakt, że w trakcie ciąży, a później karmienia twoje zęby poprzez większe zapotrzebowanie organizmu na wapń mogą być słabsze i bardziej podatne na próchnicę. Ważne w tym względzie jest to, że każdy stan zapalny w twoim organizmie może mieć wpływ na zdrowie dziecka.

BADANIA PODSTAWOWE

Badania podstawowe to badania, które masz obowiązek wykonać w czasie ciąży. W pierwszym trymestrze do badań podstawowych zalicza się:

• BADANIE GINEKOLOGICZNE – podczas tego badania lekarz określa wymiary macicy i wysokość dna macicy. Bada także pH pochwy, które pozwolą wykryć ewentualne nieprawidłowości wskazujące na infekcję bakteryjną lub grzybiczą.
• CYTOLOGIA – jej wykonanie zleca lekarz w przypadku kiedy w ciągu ostatniego roku nie miałaś go robionego.
• POMIAR CIŚNIENIA TĘTNICZEGO KRWI – pozwala ocenić, czy nie masz nadciśnienia tętniczego. Odtąd lekarz będzie ci mierzył ciśnienie podczas każdej wizyty i porównywał wyniki. Niewielkie wahania są tutaj normą. W pierwszym trymestrze ciśnienie może być też nieco niższe niż później.
• POMIAR WAGI – do także badanie wykonywane podczas każdej wizyty. Ginekolog za każdym razem sprawdza ile przybierasz na wadze. Jeśli dokuczają ci wymioty i masz nudności to w pierwszym trymestrze możesz ważyć mniej niż przed ciążą. Na ogół jednak w pierwszym trymestrze waga wzrasta ok. 3 kg.
• MORFOLOGIA – jest badaniem, które dobrze jest wykonywać co miesiąc. Konieczna jest kontrola czerwonych i białych krwinek, hemoglobiny, płytek krwi, hematokrytu, a także poziomu żelaza i glukozy we krwi. Mała liczba krwinek w wyniku może sprawić, że lekarz zleci ci przyjmowanie preparatów żelaza lub zmieni dietę. Ilość leukocytów informuje, czy w twoim organizmie nie ma stanu zapalnego. Ilość płytek krwi pozwala monitorować krzepliwość krwi. Niska krzepliwość może być we wczesnej fazie ciąży przyczyną krwawienia, a nawet poronienia.
• BADANIE OGÓLNE MOCZU – pozwala ocenić pracę nerek i sprawdza czy w obrębie układu moczowego nie doszło do zakażenia. Dzięki temu badaniu można wykryć tak poważne choroby, jak cukrzycę, która manifestuje się cukrem w moczu, czy zatrucie ciążowe – manifestujące się obecnością białka w moczu. To badanie także najlepiej powtarzać co miesiąc.
• GUPA KRWI I CZYNNIK RH – jest badaniem, które koniecznie wykonaj do 12 tygodnia ciąży. Badanie to dotyczy zarówno ciebie jak i twojego partnera, jeśli nie wykonaliście go przed ciążą.
• ODCZYN COOMBSA – jest badaniem obowiązkowym u matek z czynnikiem Rh- i sprawdza czy matka nie wytwarza przeciwciał anty – D, które niszczą czerwone krwinki płodu. Jeśli badanie wykaże, że w krwi przyszłej mamy są obecne przeciwciała, oznacza to, że musi być ona pod stałą kontrolą lekarską. Poziom przeciwciał należy sprawdzać systematycznie oraz co trzy tygodnie dodatkowo wykonywać USG, które oceni czy konflikt serologiczny wpływa na rozwój dziecka.
• ODCZYN VDRL (WR) – to badanie wykrywające kiłę. Jest to groźna choroba nie tylko dla samej ciężarnej, ale także dziecka. Nieleczona może doprowadzić do poronienia, przedwczesnego porodu czy urodzenia dziecka martwego lub chorego.
• USG – przed upływem jedenastego tygodnia jest badaniem robionym dopochwowo. Nie jest to badanie obowiązkowe, ale pozwala potwierdzić obecność zarodka lub zarodków w macicy i wyklucza ciążę pozamaciczną. Między 11. a 14. tygodniem ciąży USG wykonywane jest przez sondę brzuszną. Określa ono wielkość i budowę dziecka. Lekarz może obejrzeć zarys główki, rączki, nóżki, żołądek, pęcherz moczowy, serce. Dodatkowo może obliczyć wiek dziecka. Dzięki temu USG można z dokładnością do kilku dni określić termin porodu.
• TEST NA OBECNOŚĆ PRZECIWCIAŁ ANTY-HIV – to badanie nieobowiązkowe, ale warte wykonania nawet jeśli jesteś pewna swojego partnera. Należy mieć na uwadze, że poza drogą płciową wirusem HIV można zarazić się także poprzez krew w różnych miejscach w których wcześniej byłaś poddawana jakiemukolwiek leczeniu.

BADANIA DODATKOWE ZALECANE

Badania dodatkowe są badaniami nieobowiązkowymi i płatnymi, których przeprowadzenie zaleca się kobietom w ciąży.

• USG GENETYCZNE – jest badaniem, które z pozoru podobne jest do zwykłego USG. Wykonywane jest jednak przy użyciu specjalnego, czułego aparatu. Najlepiej by badanie to zostało wykonane pomiędzy 11 a 14 tygodniem ciąży. Lekarz dokładnie ocenia obecność lub brak kości nosowej (NB) oraz tzw. przezierność karkową płodu (NT) - zbiorniczek płynu na karku płodu. Na podstawie badania wykrywa się ryzyko wystąpienia wad genetycznych, m.in. zespołu Downa, Edwarda, a także wodogłowia, wad serca. Badanie to jest szczególnie zalecane kobietom, które ukończyły 35 rok życia.
• TEST NA OBECNOŚĆ PRZECIWCIAŁ TOKSOPLAZMOZY – to badanie, które pozwala określić poziom przeciwciał przeciw chorobie odzwierzęcej jaką jest toksoplazmoza. Jest to badanie, które wykonuje się zwłaszcza jeśli nie robiłaś go przed zajściem w ciążę lub gdy pierwsze badanie wykazało brak przeciwciał.
• TEST NA OBECNOŚĆ PRZECIWCIAŁ RÓŻYCZKI – to badanie, które koniecznie należy zrobić w sytuacji kiedy nie robiłaś go przed zajściem w ciążę. Wirus różyczki jest szczególnie niebezpieczny w pierwszym trymestrze ciąży (zwłaszcza w pierwszych 8 tygodniach), kiedy kształtują się narządy dziecka. Później ryzyko zarażenia dziecka spada już prawie o połowę.
• TEST NA OBECNOŚĆ PRZECIWCIAŁ CYTOMEGALII (CMV) – podobnie jak badania opisane wyżej jest konieczne w przypadku jego braku przed zajściem w ciążę.

Autor: Redakcja dziecko24.pl