Przyczynę zakażeń dróg moczowych stanowią takie bakterie jak e. coli, Proteus mirabilus, Klebsiella oraz staphylococcus saprophyticus, a także chlamydia i wirusy, zwłaszcza adenowirusy.

SPOSOBY ROZPRZESTRZENIANIA SIĘ

Bakterie zakażające drogi moczowe należą w ogromnej większości do normalnej, prawidłowej mikroflory jelita grubego i są obecne w okolicy odbytu. Mogą one przedostać się do pęcherza i wyżej przez cewkę moczową, której ujście zewnętrzne sąsiaduje z odbytem. Zakażenia bakteryjne dróg moczowych nie przenoszą się z człowieka na człowieka. Z racji warunków anatomicznych są one częste u dziewczynek, zwłaszcza w wieku, kiedy dziecko dopiero uczy się podstawowych zasad higieny. U obu płci częste nawracające zakażenia dróg moczowych mogą rozwijać się na podłożu wrodzonej wady w ich budowie, która powinna być jak najszybciej rozpoznana i leczona.

OKRES WYLĘGANIA

Okres wylęgania zakażenia dróg moczowych jest zmienny w zależności od czynnika wywołującego go.

OBJAWY

Objawy zależą od wieku dziecka i lokalizacji zakażenia. Jeśli dotyczy ono pęcherza moczowego, dziecko może:

• mieć ból i pieczenie przy oddawaniu moczu,
• przymus częstego oddawania moczu, mimo że w rzeczywistości będzie to tylko kilka kropli,
• popuszczać mocz, mimo że wcześniej nauczyło się kontrolować tą potrzebę,
• odczuwać pobolewania w okolicy lędźwiowej,
• mieć bóle w dole brzucha i powyżej pachwin.

Mocz może mieć nieprzyjemny zapach. Zapalenie pęcherza moczowego przebiega typowo bez gorączki, której wystąpienie wskazuje raczej na zajęcie wyższego poziomu dróg moczowych, czyli samych nerek. Odmiedniczkowe zapalenie nerek objawia się ponadto:

• bólami brzucha i dolnej części pleców,
• osłabieniem,
• nudnościami,
• wymiotami.

Może także wystąpić żółtaczka – głównie u noworodków, oraz biegunka. U niemowląt objawy zapalenia nerek bywają niespecyficzne i polegają często na:

• pogorszeniu apetytu,
• wymiotach,
• rozdrażnieniu,
• utracie masy ciała.

CZAS TRWANIA OBJAWÓW

Pod wpływem leczenia objawy ustępują zwykle wciągu 24-48 godzin.

USTALENIE ROZPOZNANIA

Rozpoznania dokonuje się na podstawie badania ogólnego i mikrobiologicznego moczu.

LECZENIE

Wybór antybiotyku i czas leczenia zależą od typu zakażenia i wieku dziecka.

Niemowlęta w pierwszym półroczy życia wymagają często hospitalizacji i podawania antybiotyków dożylnie, zwłaszcza jeśli jednocześnie wymiotują. Jeśli dziecko ma silne dolegliwości przy oddawaniu moczu, lekarz może zapisać środek znieczulający drogi moczowe. Środek ten powoduje przejściową zmianę barwy moczu na pomarańczową, czym nie należy się przejmować.

Leczenie farmakologiczne można wspomagać poprzez zachęcanie dziecka do jak najczęstszego picia, ale unikanie przy tym tych zawierających kofeinę.

ZAPOBIEGANIE

Warto uczyć dziecko, by oddawało mocz od razu, gdy poczuje taką potrzebę, bez przetrzymywania. Warto też wyrobić w dziecku nawyk wypijania dużej ilości wody. Ucząc dziewczynkę zasad higieny, warto zwrócić uwagę, by dziecko podcierało się zawsze w kierunku od przodu do tyłu, a nie na odwrót, co zapobiega przedostaniu się bakterii z okolicy odbytu do cewki moczowej i pochwy. Pomocne może okazać się zakładanie luźnych bawełnianych majteczek, zamiast obcisłych tworzyw sztucznych. Przewijanie niemowlęcia natychmiast po wypróżnieniu ma także niemałe znaczenie.

POWIKŁANIA

Nawracające czy przewlekłe zakażenie nerek grozi ich trwałym uszkodzeniem i ostatecznie nawet niewydolnością.

Autor: Redakcja dziecko24.pl