Główną przyczyną gruźlicy jest
bakteria zwana prątkiem gruźlicy Mycobacterium tuberculosis, ale
mogą ją również wywoływać inne gatunki prątków.
SPOSOBY
ROZPRZESTRZENIANIA SIĘ
Gruźlica szerzy się drogą kropelkową przez unoszące się w powietrzu cząstki wydzieliny dróg oddechowych osoby zakażonej. Małe dzieci są rzadko zakaźne dla otoczenia.
OKRES WYLĘGANIA
Czas między pierwotnym zakażeniem a jawną klinicznie chorobą jest zmienny. Wczesne objawy pojawiają się często w ciągu 2-6 miesięcy, ale mogą się też nie ujawniać przez wiele lat.
OKRES ZAKAŹNOŚCI
Chory na czynną, tzw. prątkującą gruźlicę jest bardzo zakaźny dla otoczenia, ponieważ wydala prątki do środowiska podczas kaszlu czy kichania. Zarazki mogą utrzymywać się w powietrzu przez dostatecznie długi czas, by inni zdążyli wciągnąć je do dróg oddechowych. Chorzy na gruźlicę muszą być ściśle izolowani przede wszystkim od osób z zaburzeniami odporności, zakażonych HIV lub otrzymujących chemioterapię.
OBJAWY
Początkowo nie ma żadnych objawów poza dodatnim wynikiem skórnej próby tuberkulinowej, która potwierdza kontakt z gruźlicą. Zakażenie mija najczęściej samoistnie i pozostawia po sobie odporność, rozwijającą się w przeciągu 6-10 tygodni. W niektórych przypadkach zdarza się jednak tak, że organizm dziecka nie radzi sobie z prątkami i wówczas atakują one narządy wewnętrzne, a przede wszystkim płuca. Pojawiające się wówczas objawy to:
Może się również zdarzyć zwłaszcza u starszych dzieci i dorosłych, że zakażenie przechodzi od razu w fazę utajoną, trwającą nieraz całe lata, a uaktywnia się dopiero w okresie osłabionej odporności organizmu.
CZAS TRWANIA OBJAWÓW
Gruźlica jest chorobą przewlekłą i nie leczona może ciągnąć się latami.
USTALENIE ROZPOZNANIA
Pierwszym etapem diagnostyki jest skórna próba tuberkulinowa, której dodatni wynik świadczy nie tyle o chorobie, co o kontakcie dziecka z chorobą. W razie jej podejrzenia lekarz zleca zdjęcie radiologiczne klatki piersiowej oraz badanie plwociny lub popłuczyn z żołądka w celu poszukiwania prątków połkniętych wraz z wydzieliną drzewa oskrzelowego.
LECZENIE
Dzieci z dodatnim wynikiem, ale bez objawów choroby, otrzymują zwykle jeden lek. Dzieci z czynną gruźlicą są leczone kilkoma lekami, zwykle przez wiele miesięcy. Do antybiotyków przeciwgruźliczych, w zasadzie nie stosowanych w żadnych innych chorobach, należy między innymi izoniazyd, PAS, pyrazynamid i inne.
Dziecko chore na gruźlicę wymaga ponadto szczególnej opieki, pełnowartościowego odżywiania, odpoczynku, dobrych warunków bytowych i klimatycznych. Duże znaczenie ma systematyczność w wielomiesięcznym przyjmowaniu leków, tak, aby w pełni wyeliminować prątki z organizmu dziecka i nie dopuścić do rozwoju szczepów opornych.
ZAPOBIEGANIE
Profilaktyka w przypadku gruźlicy sprowadza się głównie do unikania kontaktu dziecka z chorymi, głównie dorosłymi, ale także do:
Autor: Redakcja dziecko24.pl
Gruźlica szerzy się drogą kropelkową przez unoszące się w powietrzu cząstki wydzieliny dróg oddechowych osoby zakażonej. Małe dzieci są rzadko zakaźne dla otoczenia.
OKRES WYLĘGANIA
Czas między pierwotnym zakażeniem a jawną klinicznie chorobą jest zmienny. Wczesne objawy pojawiają się często w ciągu 2-6 miesięcy, ale mogą się też nie ujawniać przez wiele lat.
OKRES ZAKAŹNOŚCI
Chory na czynną, tzw. prątkującą gruźlicę jest bardzo zakaźny dla otoczenia, ponieważ wydala prątki do środowiska podczas kaszlu czy kichania. Zarazki mogą utrzymywać się w powietrzu przez dostatecznie długi czas, by inni zdążyli wciągnąć je do dróg oddechowych. Chorzy na gruźlicę muszą być ściśle izolowani przede wszystkim od osób z zaburzeniami odporności, zakażonych HIV lub otrzymujących chemioterapię.
OBJAWY
Początkowo nie ma żadnych objawów poza dodatnim wynikiem skórnej próby tuberkulinowej, która potwierdza kontakt z gruźlicą. Zakażenie mija najczęściej samoistnie i pozostawia po sobie odporność, rozwijającą się w przeciągu 6-10 tygodni. W niektórych przypadkach zdarza się jednak tak, że organizm dziecka nie radzi sobie z prątkami i wówczas atakują one narządy wewnętrzne, a przede wszystkim płuca. Pojawiające się wówczas objawy to:
- gorączka,
- nocne poty,
- chudnięcie,
- utrata apetytu,
- kaszel, niekiedy z odkrztuszaniem podbarwionej krwią, śluzowej wydzieliny.
Może się również zdarzyć zwłaszcza u starszych dzieci i dorosłych, że zakażenie przechodzi od razu w fazę utajoną, trwającą nieraz całe lata, a uaktywnia się dopiero w okresie osłabionej odporności organizmu.
CZAS TRWANIA OBJAWÓW
Gruźlica jest chorobą przewlekłą i nie leczona może ciągnąć się latami.
USTALENIE ROZPOZNANIA
Pierwszym etapem diagnostyki jest skórna próba tuberkulinowa, której dodatni wynik świadczy nie tyle o chorobie, co o kontakcie dziecka z chorobą. W razie jej podejrzenia lekarz zleca zdjęcie radiologiczne klatki piersiowej oraz badanie plwociny lub popłuczyn z żołądka w celu poszukiwania prątków połkniętych wraz z wydzieliną drzewa oskrzelowego.
LECZENIE
Dzieci z dodatnim wynikiem, ale bez objawów choroby, otrzymują zwykle jeden lek. Dzieci z czynną gruźlicą są leczone kilkoma lekami, zwykle przez wiele miesięcy. Do antybiotyków przeciwgruźliczych, w zasadzie nie stosowanych w żadnych innych chorobach, należy między innymi izoniazyd, PAS, pyrazynamid i inne.
Dziecko chore na gruźlicę wymaga ponadto szczególnej opieki, pełnowartościowego odżywiania, odpoczynku, dobrych warunków bytowych i klimatycznych. Duże znaczenie ma systematyczność w wielomiesięcznym przyjmowaniu leków, tak, aby w pełni wyeliminować prątki z organizmu dziecka i nie dopuścić do rozwoju szczepów opornych.
ZAPOBIEGANIE
Profilaktyka w przypadku gruźlicy sprowadza się głównie do unikania kontaktu dziecka z chorymi, głównie dorosłymi, ale także do:
- regularnego badania osób z podwyższonego ryzyka,
- szybkiego i skutecznego leczenia wszystkich przypadków czynnej choroby, co zapobiega zarażaniu kolejnych osób,
- szczepienia; w Polsce szczepienie BCG wchodzi w skład szczepień obowiązkowych i wykonuje się je u noworodków w pierwszej dobie życia,
- bardzo ważny element profilaktyki stanowią systematyczne badania przesiewowe.
Autor: Redakcja dziecko24.pl
