Przyczyną tężca jest laseczka
tężca, a ściślej wydzielana przez nią toksyna oddziałująca na nerwy
i mięśnie. Bakterie te występują w ziemi, kurzu i odchodach
niektórych zwierząt. Przypadki tej choroby są niezwykle rzadkie w
krajach wysoko rozwiniętych z uwagi na program szczepień, który
uwzględnia szczepienie na tą chorobę.
SPOSOBY
ROZPRZESTRZENIANIA SIĘ
W większości przypadków do zakażenia się tężcem dochodzi na skutek zakażenia rany kłutej lub ciętej przez kontakt z ziemią, kawałkiem szkła czy innym brudnym przedmiotem, np. drzazgą czy paznokciem. U noworodka tężec może wystąpić po porodzie w niehigienicznych warunkach, przy przecinaniu sznura pępowinowego skażonym narzędziem i wtedy, gdy matka nie była szczepiona przeciwko tej chorobie.
OKRES WYLĘGANIA
Od zakażenia do pierwszych objawów upływa zwykle 2-14 dni, jednak choroba może ujawnić się nawet kilka miesięcy po zranieniu. Objawy tężca u noworodków występują typowo 3-12 dni po urodzeniu.
OKRES ZAKAŻNOŚCI
Tężec nie przenosi się z człowieka na człowieka.
OBJAWY
Choroba objawia się zwykle:
Skurcz mięśni twarzy może nadać twarzy chorego charakterystyczny wyraz w postaci groteskowego uśmiechu przy uniesionych brwiach. uogólniony skurcz mięśni obejmuje następnie przewód pokarmowy, plecy i kończyny dolne.
CZAS TRWANIA OBJAWÓW
Powrót do zdrowia trwa zwykle około 4-6 tygodni.
USTALENIE ROZPOZNANIA
Ustalenie rozpoznania dokonuje się na podstawie wywiadu i badania fizykalnego dziecka.
LECZENIE
Tężec jest chorobą wymagającą leczenia szpitalnego, z reguły na oddziale intensywnej terapii. Chory otrzymuje wtedy antybiotyki dla zabicia bakterii oraz anatoksynę neutralizującą działanie toksyny. Stosuje się także leki rozluźniające mięśnie i hamujące patologiczne pobudzenia nerwowe, które grożą zaburzeniami rytmu serca, ciśnienia tętniczego i termoregulacji.
ZAPOBIEGANIE
Profilaktyka sprowadza się tutaj głównie do przestrzegania szczepień ochronnych. Szczepionka przeciw tężcowi wchodzi w skład sczepienia DiTePer, czyli szczepienia skierowanego także przeciwko błonicy i krztuścowi. Podawana dziecku w 2., 4., 6. i 15.-18. miesiącu życia, a następnie w wieku 4-6 lat. Następnie zaleca się przyjmowanie dawek przypominających co 10 lat.
POWIKŁANIA
Śmiertelność w przypadku tężca wynosi od 5-35%. Dzięki intensywnej terapii umiera mniej niż 10% chorych na tężec noworodków, natomiast bez leczenia choroba kończy się śmiertelnością w ponad 75% przypadków. Przebycie tężca w okresie dziecięcym, a zwłaszcza niemowlęcym, pozostawia niekiedy następstwa w postaci uszkodzenia mózgu, co może objawiać się mózgowym porażeniem dziecięcym, upośledzeniem umysłowym lub zaburzeniami zachowania.
Autor: Redakcja dziecko24.pl
W większości przypadków do zakażenia się tężcem dochodzi na skutek zakażenia rany kłutej lub ciętej przez kontakt z ziemią, kawałkiem szkła czy innym brudnym przedmiotem, np. drzazgą czy paznokciem. U noworodka tężec może wystąpić po porodzie w niehigienicznych warunkach, przy przecinaniu sznura pępowinowego skażonym narzędziem i wtedy, gdy matka nie była szczepiona przeciwko tej chorobie.
OKRES WYLĘGANIA
Od zakażenia do pierwszych objawów upływa zwykle 2-14 dni, jednak choroba może ujawnić się nawet kilka miesięcy po zranieniu. Objawy tężca u noworodków występują typowo 3-12 dni po urodzeniu.
OKRES ZAKAŻNOŚCI
Tężec nie przenosi się z człowieka na człowieka.
OBJAWY
Choroba objawia się zwykle:
- szczękościskiem,
- bólami głowy,
- pobudzeniem ruchowym,
- drażliwością, do których dołączają się następnie:
- trudności w żuciu,
- trudności w połykaniu,
- sztywność i bolesność mięśni karku, ramion lub grzbietu,
- gorączka,
- dreszcze.
Skurcz mięśni twarzy może nadać twarzy chorego charakterystyczny wyraz w postaci groteskowego uśmiechu przy uniesionych brwiach. uogólniony skurcz mięśni obejmuje następnie przewód pokarmowy, plecy i kończyny dolne.
CZAS TRWANIA OBJAWÓW
Powrót do zdrowia trwa zwykle około 4-6 tygodni.
USTALENIE ROZPOZNANIA
Ustalenie rozpoznania dokonuje się na podstawie wywiadu i badania fizykalnego dziecka.
LECZENIE
Tężec jest chorobą wymagającą leczenia szpitalnego, z reguły na oddziale intensywnej terapii. Chory otrzymuje wtedy antybiotyki dla zabicia bakterii oraz anatoksynę neutralizującą działanie toksyny. Stosuje się także leki rozluźniające mięśnie i hamujące patologiczne pobudzenia nerwowe, które grożą zaburzeniami rytmu serca, ciśnienia tętniczego i termoregulacji.
ZAPOBIEGANIE
Profilaktyka sprowadza się tutaj głównie do przestrzegania szczepień ochronnych. Szczepionka przeciw tężcowi wchodzi w skład sczepienia DiTePer, czyli szczepienia skierowanego także przeciwko błonicy i krztuścowi. Podawana dziecku w 2., 4., 6. i 15.-18. miesiącu życia, a następnie w wieku 4-6 lat. Następnie zaleca się przyjmowanie dawek przypominających co 10 lat.
POWIKŁANIA
Śmiertelność w przypadku tężca wynosi od 5-35%. Dzięki intensywnej terapii umiera mniej niż 10% chorych na tężec noworodków, natomiast bez leczenia choroba kończy się śmiertelnością w ponad 75% przypadków. Przebycie tężca w okresie dziecięcym, a zwłaszcza niemowlęcym, pozostawia niekiedy następstwa w postaci uszkodzenia mózgu, co może objawiać się mózgowym porażeniem dziecięcym, upośledzeniem umysłowym lub zaburzeniami zachowania.
Autor: Redakcja dziecko24.pl
