W około 50% przypadków ciąż
bliźniaczych poród przebiega samoistnie i bez powikłań. Czynność
porodowa rozpoczyna się przeciętnie wcześniej niż w porodach
pojedynczych, a termin jej wystąpienia jest odwrotnie
proporcjonalny do liczby płodów.
Ponieważ jednak istnieje tutaj
większe ryzyko powikłań podczas porodu, dlatego podejmuje się
więcej środków ostrożności. Wskazane jest, aby przy porodzie obecny
był anestezjolog, na wypadek gdyby zaszła konieczność cięcia
cesarskiego, a także pediatra lub neonatolog, gotowy do udzielania
noworodkom pomocy.
Rozpoznanie początku porodu jest takie samo jak w przypadku porodu pojedynczego:
Rzeczą najważniejszą jednak w przebiegu porodu bliźniaczego jest ustalenie położenia bliźniąt (stosunek ich długiej osi ciała do długiej osi macicy) w macicy, bowiem warunkuje to przebieg całego porodu.
Pod tym względem istnieje sześć zasadniczych położeń:
Określenie położenia, a co za tym idzie ustalenie części przodującej płodu możliwe jest poprzez badanie zewnętrzne (ewentualnie wewnętrzne).
Pomocne jest tu także badanie ultrasonograficzne, które stanowi niejako potwierdzenie danego położenia. Zasadnicze znaczenie w prowadzeniu porodu bliźniaczego ma także śródporodowe monitorowanie czynności serc obu płodów wykonywane przy użyciu kardiotokogramu, co pozwala na ewentualne wychwycenie patologicznych zmian i umożliwienie stosownej interwencji położniczej.
Okres I porodu to czas narodzin pierwszego z bliźniąt. Trwa on zwykle długo, co jest wynikiem pierwotnie słabej czynności porodowej, spowodowanej dużym rozciągnięciem mięśnia macicy. Sprawą interesującą jest także kolejność rodzenia się bliźniąt, która jak się okazuje nie jest zdarzeniem losowym, ale ściśle koreluje z ich stanem klinicznym. Jako pierwsze rodzi się, bowiem dziecko zdrowe i silniejsze. Pierwszym etapem jest rozwieranie się części pochwowej, gdzie kolejno dochodzi do całkowitego jej zaniknięcia, zgładzenia, a następnie rozwarcia ujścia zewnętrznego.
Drugi etap to wydalenie płodu, trwający od rozwarcia (10cm) części pochwowej do urodzenia się dziecka na zewnątrz. Przy położeniu podłużnym główkowym etap ten stanowi postępowanie wyczekujące. W tym przypadku poród powinien przebiegać bez interwencji położniczej, która zwykle potrzebna jest kiedy rodzące się bliźnię znajduje się w położeniu miednicowym lub poprzecznym. Etap ten zwykle trwa krócej z uwagi na mniejsze płody niż w ciąży pojedynczej. Należy tu jednak pamiętać o oddzielnym podwiązaniu pępowiny, zarówno od strony noworodka jak i matki. Jest to ważne z uwagi na bezpieczeństwo drugiego dziecka.
Podjęcie działań związanych z II okresem porodu może tutaj zostać odłożone nieco w czasie. Powodem takiej decyzji może być opróżniona częściowa macica, która adaptuje się wówczas do zmienionych warunków. Polega to na przegrupowaniu i skracaniu długości jej mięśni. Po upływie kilkunastu minut (ok. 15-30) czynność skurczowa powraca. Dążąc jednak do skrócenia tego okresu adaptacji, można rozważyć podłączenie w kroplowym wlewie dożylnym oksytocyny. Istnieją opinie, że takie postępowanie nie tylko skraca czas trwania porodu, ale także zapobiega krwotokowi w jego III okresie. Pęcherz płodowy przebija się po ponownym wystąpieniu czynności skurczowej.
Prowadzenie II okresu porodu ustala się jednak w zależności od położenia płodów, określenia ich przypuszczalnej masy, jak również doświadczenia położnika oraz chęci współpracy ze strony pacjentki.
Gdy obydwa płody w położeniu główkowym, podejmuje się próbę porodu drogami natury, bez względu na przypuszczalną masę płodów. Gdy drugi bliźniak jest w położeniu innym niż główkowe, a jego przypuszczalna masa jest >2000g można podjąć próbę porodu drogami naturalnymi z późniejszym wykonaniem jego zewnętrznego lub wewnętrznego obrotu. Natomiast w sytuacji, gdy jest on w położeniu innym niż główkowe, ale jego masa jest <2000g to zaleca się wówczas cięcie cesarskie, co ma na celu zmniejszenie chorobowości i umieralności płodów tej wielkości, rodzących się przez pochwę w położeniu pośladkowym. Można tu także wybrać wykonanie ostrożnego zewnętrznego obrotu na główkę z próbą urodzenia dołem, ale wymaga to od położnika odpowiedniego doświadczenia.
Generalnie co pokazują przytoczone powyżej sytuacje decyzja o sposobie narodzin w ciąży bliźniaczej podejmowana musi być ostrożnie.
Wyjście na świat drugiego bliźnięcia rozpoczyna III okres trwania porodu, jakim jest okres popłodowy (łożyskowy). Ważna w nim jest obserwacja łożyska, gdyż w ciąży bliźniaczej znacznie częściej występują powikłania wynikające z jego odklejania i wydalania.
Ostatni IV okres to okres poporodowy. Trwa on średnio 4-6 godzin. Macica wtedy obkurcza się, zwężają się światła naczyń krwionośnych i zaciska się jama macicy. Dokonywana jest wówczas ścisła obserwacja położnicy – mierzone jest tętno, RR, temperatura. Zwraca się również uwagę na wysokość dna macicy i krwawienie z dróg rodnych, gdyż mogą pojawić się objawy późnego niedowładu macicy.
Prowadzenie porodu bliźniaczego nie jest zatem sprawą łatwą. W rękach położnika leży bowiem życie dwóch istot. Optymalna opieka podczas porodu musi więc obejmować częste wykorzystanie ultrasonografu i śródporodowe monitorowanie czynności serca płodów. Zaleca się głównie próbę porodu siłami natury, podyktowaną jednak położeniem pierwszego bliźniaka, oceną masy obydwu płodów, osobistym doświadczeniem położnika, a także skłonnością pacjentki do współpracy.
Autor: Redakcja dziecko24.pl
Rozpoznanie początku porodu jest takie samo jak w przypadku porodu pojedynczego:
- regularnie trwające nie krócej niż 0,5 minuty skurcze macicy z przerwami wynoszącymi nie więcej niż 10 minut,
- macica staje się twarda i unosi się zmieniając kształt brzucha, co stanowi rezultat prostowania się macicy ku przodowi, zbliżając się do osi kanału rodnego,
- odejście czopa śluzowego, wypełniającego kanał rodny macicy,
- postępujące zgładzenie się i rozwieranie szyjki macicy.
Rzeczą najważniejszą jednak w przebiegu porodu bliźniaczego jest ustalenie położenia bliźniąt (stosunek ich długiej osi ciała do długiej osi macicy) w macicy, bowiem warunkuje to przebieg całego porodu.
Pod tym względem istnieje sześć zasadniczych położeń:
- oba bliźnięta są w położeniu główkowym,
- jedno znajduje się w główkowym, a drugie w pośladkowym,
- oba są w położeniu miednicowym,
- jedno jest w położeniu główkowym, a drugie w poprzecznym,
- jedno jest w położeniu miednicowym, a drugie w poprzecznym,
- oba znajdują się w położeniu poprzecznym.
Określenie położenia, a co za tym idzie ustalenie części przodującej płodu możliwe jest poprzez badanie zewnętrzne (ewentualnie wewnętrzne).
Pomocne jest tu także badanie ultrasonograficzne, które stanowi niejako potwierdzenie danego położenia. Zasadnicze znaczenie w prowadzeniu porodu bliźniaczego ma także śródporodowe monitorowanie czynności serc obu płodów wykonywane przy użyciu kardiotokogramu, co pozwala na ewentualne wychwycenie patologicznych zmian i umożliwienie stosownej interwencji położniczej.
Okres I porodu to czas narodzin pierwszego z bliźniąt. Trwa on zwykle długo, co jest wynikiem pierwotnie słabej czynności porodowej, spowodowanej dużym rozciągnięciem mięśnia macicy. Sprawą interesującą jest także kolejność rodzenia się bliźniąt, która jak się okazuje nie jest zdarzeniem losowym, ale ściśle koreluje z ich stanem klinicznym. Jako pierwsze rodzi się, bowiem dziecko zdrowe i silniejsze. Pierwszym etapem jest rozwieranie się części pochwowej, gdzie kolejno dochodzi do całkowitego jej zaniknięcia, zgładzenia, a następnie rozwarcia ujścia zewnętrznego.
Drugi etap to wydalenie płodu, trwający od rozwarcia (10cm) części pochwowej do urodzenia się dziecka na zewnątrz. Przy położeniu podłużnym główkowym etap ten stanowi postępowanie wyczekujące. W tym przypadku poród powinien przebiegać bez interwencji położniczej, która zwykle potrzebna jest kiedy rodzące się bliźnię znajduje się w położeniu miednicowym lub poprzecznym. Etap ten zwykle trwa krócej z uwagi na mniejsze płody niż w ciąży pojedynczej. Należy tu jednak pamiętać o oddzielnym podwiązaniu pępowiny, zarówno od strony noworodka jak i matki. Jest to ważne z uwagi na bezpieczeństwo drugiego dziecka.
Podjęcie działań związanych z II okresem porodu może tutaj zostać odłożone nieco w czasie. Powodem takiej decyzji może być opróżniona częściowa macica, która adaptuje się wówczas do zmienionych warunków. Polega to na przegrupowaniu i skracaniu długości jej mięśni. Po upływie kilkunastu minut (ok. 15-30) czynność skurczowa powraca. Dążąc jednak do skrócenia tego okresu adaptacji, można rozważyć podłączenie w kroplowym wlewie dożylnym oksytocyny. Istnieją opinie, że takie postępowanie nie tylko skraca czas trwania porodu, ale także zapobiega krwotokowi w jego III okresie. Pęcherz płodowy przebija się po ponownym wystąpieniu czynności skurczowej.
Prowadzenie II okresu porodu ustala się jednak w zależności od położenia płodów, określenia ich przypuszczalnej masy, jak również doświadczenia położnika oraz chęci współpracy ze strony pacjentki.
Gdy obydwa płody w położeniu główkowym, podejmuje się próbę porodu drogami natury, bez względu na przypuszczalną masę płodów. Gdy drugi bliźniak jest w położeniu innym niż główkowe, a jego przypuszczalna masa jest >2000g można podjąć próbę porodu drogami naturalnymi z późniejszym wykonaniem jego zewnętrznego lub wewnętrznego obrotu. Natomiast w sytuacji, gdy jest on w położeniu innym niż główkowe, ale jego masa jest <2000g to zaleca się wówczas cięcie cesarskie, co ma na celu zmniejszenie chorobowości i umieralności płodów tej wielkości, rodzących się przez pochwę w położeniu pośladkowym. Można tu także wybrać wykonanie ostrożnego zewnętrznego obrotu na główkę z próbą urodzenia dołem, ale wymaga to od położnika odpowiedniego doświadczenia.
Generalnie co pokazują przytoczone powyżej sytuacje decyzja o sposobie narodzin w ciąży bliźniaczej podejmowana musi być ostrożnie.
Wyjście na świat drugiego bliźnięcia rozpoczyna III okres trwania porodu, jakim jest okres popłodowy (łożyskowy). Ważna w nim jest obserwacja łożyska, gdyż w ciąży bliźniaczej znacznie częściej występują powikłania wynikające z jego odklejania i wydalania.
Ostatni IV okres to okres poporodowy. Trwa on średnio 4-6 godzin. Macica wtedy obkurcza się, zwężają się światła naczyń krwionośnych i zaciska się jama macicy. Dokonywana jest wówczas ścisła obserwacja położnicy – mierzone jest tętno, RR, temperatura. Zwraca się również uwagę na wysokość dna macicy i krwawienie z dróg rodnych, gdyż mogą pojawić się objawy późnego niedowładu macicy.
Prowadzenie porodu bliźniaczego nie jest zatem sprawą łatwą. W rękach położnika leży bowiem życie dwóch istot. Optymalna opieka podczas porodu musi więc obejmować częste wykorzystanie ultrasonografu i śródporodowe monitorowanie czynności serca płodów. Zaleca się głównie próbę porodu siłami natury, podyktowaną jednak położeniem pierwszego bliźniaka, oceną masy obydwu płodów, osobistym doświadczeniem położnika, a także skłonnością pacjentki do współpracy.
Autor: Redakcja dziecko24.pl
