Ostatnio dużo uwagi poświęca się kwestii alergii pokarmowej u małych dzieci. Czym jest ta choroba? Jak się objawia? Alergia pokarmowa jest związana z nadwrażliwością układu odpornościowego, który mówiąc prosto neutralne dla zdrowia substancje traktuje jak wrogów i zaczyna z nimi walczyć.

Przyczyny alergii są związane z dziedzictwem genetycznym, zanieczyszczeniem środowiska, leczeniem antybiotykami, niewłaściwą dietą. Tak naprawdę nie znaleziono jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, dlaczego alergie stały się najpowszechniejszą chorobą XXI wieku. Jedno jest pewne, ryzyko uczuleń wzrasta, jeśli alergia występuje u rodziców lub rodzeństwa maluszka.

Alergia pokarmowa to reakcja układu immunologicznego na składniki zawarte w pożywieniu. Nie oznacza to, że dziecko samo musi daną substancję zjeść – jej cząsteczki mogą się dostać do ciała niemowlęcia poprzez mleko matki, a nawet powietrze przepełnione zapachami podczas gotowania. Oblicza się, że obecnie około 8-10% dzieci cierpi na alergią pokarmową, z czego aż u 5% objawy alergii ujawniają się już w okresie niemowlęcym.

Alergię pokarmową należy odróżniać od nietolerancji pokarmowej, w której nie bierze udziału układ odpornościowy.

Wiele układów może zareagować na zawarte w pożywieniu alergeny. Najczęściej objawy są widoczne w układzie skórnym, oddechowym, trawiennym, a nawet centralnym układzie nerwowym. Alergia na skórze ujawnia się w postaci wysypki, zaczerwienienia czy atopowego zapalenia skóry. W układzie oddechowym najczęściej o alergii pokarmowej może świadczyć katar, częste i przewlekłe infekcje górnych dróg oddechowych, duszności. Często pojawiają się dodatkowo kolki, bóle brzucha, mdłości, wymioty, biegunki, zaparcia. Reakcje neurologiczne to ogólne rozdrażnienie, bezsenność, bóle głowy, zmęczenie itp. Reakcja na alergen może ujawnić się natychmiastowo (aż u 50% chorych) lub być odsunięta w czasie (odróżnia się wtedy dwie fazy opóźnioną i późną).

Objawy mogą być bardzo niespecyficzne i jedynie badanie z krwi może pomóc przy stwierdzeniu występowania alergii. Pewne jest to, że gdy wyeliminujemy dany składnik z posiłków matki bądź dziecka wszystkie dolegliwością ustąpią, natomiast ponowne wprowadzenie ich do diety spowoduje nawrót choroby. Dlatego dieta dla alergików nazywana jest dietą eliminacyjną.

Najlepszą ochroną przed alergenami jest karmienie piersią bez wprowadzania dodatkowych produktów do 6 miesiąca życia malucha. Sztuczne mieszanki są najczęściej sporządzane na bazie mleka krowiego, które należy do substancji najwcześniej wywołujących uczulenia. Jeśli mimo naturalnego karmienia dziecko ma objawy alergii pokarmowej, konieczne może okazać się wprowadzenie diety eliminacyjnej u matki. Rosnący maluch potrzebuje właściwie zbilansowanej diety – wykluczanie dużej ilości pokarmów sprawia, że posiłki nie mają wystarczającej wartości odżywczej, dlatego skład diety powinien być zawsze konsultowany z lekarzem.

W przypadku dzieci z alergiami pokarmowymi odpowiednie stosowanie diety i unikanie alergenów jest najlepszą ochroną przed powstawaniem astmy.

Do produktów niewskazanych do spożycia należą: mleko i jego przetwory (masło, serki, jogurty), mięso wołowe i cielęce, owoce i soki cytrusowe, orzechy, soja, ryby i skorupiaki, jajka, czekolada i kakao, nasiona motylkowe takie jak groch, fasola. Wyjątkowo uciążliwa jest celiakia, czyli uczulenie na gluten - białko zawarte w pszenicy oraz innych zbożach. Silne właściwości uczulające mają także zawarte w wielu produktach barwniki, konserwanty i ulepszacze.

Alergizujące substancje należy wprowadzać do diety dziecka jak najpóźniej, zaczynając od minimalnych ilości oraz jednego nowego produktu tygodniowo.

Z wiekiem układ immunologiczny dziecka może reagować na inne produkty, dlatego konieczne jest powtarzanie testów na poziom IgE we krwi lub u starszych dzieci przeprowadzanie testów skórnych.

Autor: Redakcja dziecko24.pl