PESEL jest stałym symbolem numerycznym, który identyfikuje osobę fizyczną. Ten 11-cyfrowy numer posiada każdy obywatel Polski. W celu otrzymania numeru PESEL dla dziecka należy zgłosić się do urzędu miasta lub gminy – wydział spraw obywatelskich lub ewidencji ludności – właściwego ze względu na miejsce zameldowania stałego matki. Należy ze sobą zabrać akt urodzenia dziecka lub książeczkę zdrowia dziecka.

PESEL (Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności)

Nadanie numeru następuje w ciągu 3 miesięcy od daty zgłoszenia, jednak często dochodzi do tego wcześniej. Urzędnik jest zobowiązany do wyznaczenia daty, w której rodzice muszą zgłosić się po odbiór numeru.

Należy pamiętać, że numer PESEL dla dziecka nadawany jest z urzędu i do uzyskania go nie wypełnia się żadnego wniosku ani nie dokonuje żadnej opłaty skarbowej.

Podczas oczekiwania na przyznanie numeru PESEL w przypadku dziecka przed ukończeniem 3 miesiąca życia w razie konieczności podaje się numer PESEL matki ( np. na receptach).

Źródłem zasilania rejestru PESEL są organy gminy, które na mocy Art. 46 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 o ewidencji ludności i dowodach osobistych prowadzą ewidencję ludności w formie gminnych zbiorów meldunkowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 z późn.zm.)

Wbrew opinii wielu osób zbiór PESEL poza samym 11-cyfrowym numerem zawiera wiele ważnych informacji. Jakie?

Rejestr PESEL – Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności prowadzony jest od 1979 roku i zawiera dane osób przebywających stale na terytorium RP, zameldowanych na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące a także osób ubiegających się o wydanie dowodu osobistego lub paszportu, a także osób, dla których odrębne przepisy przewidują potrzebę posiadania numeru PESEL. Są to następujące dane:

1. numer PESEL,
2. nazwisko i imiona aktualne,
3. nazwisko rodowe,
4. nazwiska i imiona poprzednie,
5. imiona i nazwiska rodowe rodziców,
6. data i miejsce urodzenia,
7. płeć,
8. obywatelstwo,
9. numer aktu urodzenia i oznaczenie urzędu stanu cywilnego, który ten akt sporządził,
10. stan cywilny,
11. imię i nazwisko rodowe małżonka,
12. data zawarcia związku małżeńskiego, numer aktu małżeństwa i oznaczenie urzędu stanu cywilnego, który ten akt sporządził, data rozwiązania związku małżeńskiego, sygnatura akt i oznaczenie sądu, który rozwiązał małżeństwo, data zgonu małżonka, numer aktu zgonu i oznaczenie urzędu stanu cywilnego, który ten akt sporządził,
13. adres i data zameldowania na pobyt stały,
14. poprzednie adresy zameldowania na pobyt stały wraz z określeniem okresu zameldowania, tryb wymeldowania,
15. adres zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące wraz z określeniem okresu zameldowania,
16. stopień wojskowy, nazwa, seria i numer wojskowego dokumentu osobistego,
17. seria i numer aktualnego dowodu osobistego oraz serie i numery poprzednich dowodów osobistych oraz daty ich wydania, daty ważności, oznaczenie organów wydających,
18. data zgonu oraz numer aktu zgonu i oznaczenie urzędu stanu cywilnego, który akt sporządził,
19. ponadto dla cudzoziemców:
20. seria i numer karty pobytu wydanej w związku z udzieleniem zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na  pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zgody na pobyt tolerowany lub nadaniem statusu uchodźcy w RP oraz data jej wydania, data ważności, oznaczenie organu, który ją wydał,
21. seria i numer karty pobytu obywatela Unii Europejskiej wydanej w związku z udzieleniem zezwolenia na pobyt na terytorium RP oraz data jej wydania, data ważności, oznaczenie organu, który ją wydał,
22. seria i numer dokumentu pobytu członka rodziny obywatela Unii Europejskiej wydanego w związku z udzieleniem zezwolenia na pobyt na terytorium RP oraz data jego wydania, data ważności, oznaczenie organu, który go wydał,
23. seria i numer karty pobytu wydanej w związku z udzieleniem zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony lub zgody na pobyt tolerowany oraz data jej wydania, data ważności, oznaczenie organu, który ją wydał,
24. seria i numer karty pobytu obywatela Unii Europejskiej wydanej w związku z udzieleniem zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP oraz data jej wydania, data ważności, oznaczenie organu, który ją wydał,
25. seria i numer dokumentu pobytu członka rodziny obywatela Unii Europejskiej wydanego w związku z udzieleniem zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP oraz data jego wydania, data ważności, oznaczenie organu, który go wydał,
26. seria i numer tymczasowego zaświadczenia tożsamości cudzoziemca oraz data jego wydania, data ważności, oznaczenie organu, który je wydał.

W jaki sposób tworzy się numer PESEL?

Numer PESEL jest to 11–cyfrowy, stały symbol numeryczny, jednoznacznie identyfikujący określoną osobę fizyczną, np.:

gdzie:
- na pozycji 1-2 umieszczone są dwie ostatnie cyfry roku urodzenia,
- na pozycji 3-4 umieszczone są dwie cyfry miesiąca urodzenia,
- na pozycji 5-6 umieszczone są dwie cyfry dnia urodzenia,
- na pozycji 7-10 umieszczona jest liczba porządkowa z oznaczeniem płci,
- na pozycji 11 umieszczona jest liczba kontrolna.

Dla odróżnienia poszczególnych stuleci jak podaje MSWiA przyjęto następującą metodę ich kodowania:
„dla osób urodzonych w latach 1900 do 1999 – miesiąc zapisywany jest w sposób naturalny (bez zmian)
dla odróżnienia osób urodzonych w innych latach niż 1900 – 1999 do numeru miesiąca dodawane są następujące wielkości:

• - dla lat 1800 – 1899 – 80
• - dla lat 2000 – 2099 – 20
• - dla lat 2100 – 2199 – 40
• - dla lat 2200 – 2299 – 60

Przyjęta metoda kodowania miesiąca urodzenia pozwala na rozróżnienie co najmniej 5 stuleci. Kolejne miesiące w poszczególnych stuleciach mieć będą następujące numery:

Np. osoba urodzona 14 lipca 2002 roku mieć będzie następujący zapis w numerze PESEL

Informacja o płci osoby, której zestaw informacji jest identyfikowany zawarta jest na 10 pozycji numeru PESEL.

• cyfry 0, 2, 4, 6, 8 – oznaczają płeć żeńską
• cyfry 1, 3, 5, 7, 9 – oznaczają płeć męską”

Sposób obliczania liczby kontrolnej w numerze ewidencyjnym PESEL jest już wyliczeniem bardziej skomplikowanym i zamieszczone jest na oficjalnej stronie MSWiA.

Podstawę prawną związaną z numerem PESEL stanowią:

• ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.);
• rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie wysokości opłat za udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych, ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych, zbioru PESEL, ogólnokrajowej ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych oraz sposobu wnoszenia tych opłat (Dz. U. Nr 207, poz. 1298);
• rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 maja 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia wzorów wniosków o udostępnienie danych z ewidencji ludności, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych (Dz. U. Nr 105, poz. 667).

Bibliografia:
1. http://www.mswia.gov.pl/portal/pl/381/32/#jakie informacje
2. http://www.gazetapodatnika.pl/artykuly/nadanie_numeru_pesel-a_751.htm

Autor: Redakcja dziecko24.pl