Większość z nas w tym dzieci dużo
sprawniej, częściej i chętniej posługuje się prawą ręką, nogą,
okiem, uchem. Stąd też wzięło się powszechne przekonanie, że prawa
strona jest lepsza od lewej i nawet o nieudaczniku zwykło się
mówić, że „ma dwie lewe ręce". Jednak wśród nas są i tacy, u
których to lewa strona wiedzie prym.
Co sprawia więc, że część z nas
jest prawo- a część leworęcznych? O tym, czy dziecko jest
lewostronne - leworęczne, czy prawostronne - praworęczne czyli o
stronności (lateralizacji) przesądza większa sprawność wszystkich
podwójnych narządów po tej samej stronie ciała, a więc nie tylko
ręki, ale też nogi, oka, ucha. Leworęczność jest bowiem tylko
jednym z objawów przewagi jednej połowy ciała nad drugą.
Gdy dominują wszystkie narządy znajdujące się po lewej stronie ciała, nie ma powodu do zmartwień, kiedy przeważają te po prawej - również nie trzeba się niepokoić. Problemy zaczynają się, gdy np. dziecko pisze i je prawą ręką, a jednocześnie chętniej ogląda przedmioty lewym okiem, mrużąc przy tym prawe, gdy słysząc szept, nadstawia lewe ucho, gole strzela lewą nogą. Znacznie trudniej przychodzi mu wówczas nauka pisania oraz czytania i bywa, że gorzej orientuje się w terenie.
MÓZG
Dużą rolę w stronności ludzkiego ciała pełni mózg, który składa się z dwóch półkul prawej i lewej. Ich role wzajemnie się uzupełniają, choć każda odpowiada za różne funkcje. Z badań neurologicznych wynika, że prawa półkula zwana emocjonalną, odpowiada za uczucia i myślenie abstrakcyjne, a lewa – tzw. racjonalna - za mowę. Wiadomo, że główne drogi nerwowe, przenoszące informacje do mózgu i z mózgu, krzyżują się: lewa półkula dowodzi prawą stroną ciała, prawa - lewą. A więc to lewa część mózgu decyduje o tym, co robi prawa ręka. U tzw. mańkutów dominująca jest prawa, emocjonalna półkula. Może dlatego sławni artyści, np. Michał Anioł, Nicolo Paganini czy Charlie Chaplin byli leworęczni?
GENY?
Jedna z koncepcji winą za leworęczność obarcza geny. Prawdopodobieństwo urodzenia takiego dziecka, gdy oboje rodzice są leworęczni, wynosi aż 46 proc., z rodziców praworęcznych zaledwie 2 proc. Według teorii amerykańskiego neurologa Normana Geschwinda, leworęczność wynika z podwyższonego (w okresie życia płodowego) poziomu męskiego hormonu płciowego - testosteronu. Prawdopodobnie ten stan rzeczy wpływa hamująco na rozwój lewej półkuli wzmacniając tym samym prawą, odpowiedzialną m.in. za kierowanie lewą ręką. Teorię tę potwierdzają statystyki: leworęczność jest częstszym zjawiskiem u chłopców niż u dziewczynek.
JAK SPRAWDZIĆ U MAŁEGO DZIECKA CZY JEST PRAWO- CZY LEWORĘCZNE?
U niemowląt trudno ustalić, która strona ciała dominuje. Z reguły ok. 15. dnia życia zaczynają się one przyglądać swojej prawej ręce, a dopiero ok. 40. - lewej. Ale to jeszcze o niczym nie świadczy, bo czasem nawet na początku szkoły trudno jest dokładnie ustalić, która strona dominuje u początkującego ucznia.
Sami naukowcy mówią o kilku typach lateralizacji m.in. jednorodnej (gdy człowiek wszystko robi prawym lub lewym okiem, uchem, ręką i nogą) skrzyżowanej (gdy dominuje np. lewe oko czy ucho oraz prawa ręka czy noga) czy nieustalonej - czyli do końca nie wiadomo, która strona i które narządy dominują u człowieka (np. może równie często i sprawnie pisać prawą, jak i lewą ręką). Konfiguracji różnego typu może tu być naprawdę dużo.
Niezależne jednak od tego, która strona ciała dominuje u dziecka, nie powinno się tego zmieniać na siłę. Jeśli więc twoja pociecha jest mańkutem, niech nim pozostanie. Warto mieć świadomość, że zmuszanie do posługiwania się prawą ręką może wpędzi dziecko w stres, poczucie winy i niedowartościowanie, które w skrajnych przypadkach mogą doprowadzić u niego do zaburzeń emocjonalnych, lęku, kłopotów z koncentracją, a wreszcie problemów ze sprawnym czytaniem i pisaniem.
Wzmożonej czujności wymagają natomiast przypadki kiedy dziecko posługujące się raz jedną, raz drugą ręką, żadnej z czynności nie wykonuje dobrze żadną z nich.
W takich przypadkach podjęcie decyzji o ukierunkowaniu dziecka, którą ręką ma się posługiwać, warto podjąć wspólnie z psychologiem, po przeprowadzeniu badań.
Część takich testów sprawdzających można spróbować przeprowadzić w domu. Jak zbadać lateralizację swojego dziecka? Dzieci najwięcej umiejętności demonstrują bawiąc się. Zaproponuj więc swojemu dziecku różne zabawy angażujące wzrok, słuch, ruch i w tym czasie bacznie je obserwuj. Porównuj sprawność, szybkość i precyzję wykonywanych przez nie czynności. Każdą z obserwacji dokładnie zanotuj w pamięci lub na kartce i powiedz o nich później przy okazji wizyty w poradni. Takie informacje na pewno pozwolą podjąć później właściwą dla dziecka i jego rozwoju decyzję.
Oto kilka przykładów zabaw:
Wychwycenie poprzez taki sprawdzian, która ze stron dziecka jest silniejsza pozwala na właściwe ukierunkowanie go. Dodatkowe ćwiczenia wzmacniające silniejszą ze stron pozwolą na udane wykonywanie określonych czynności, co w starszym wieku przekładać się może na lepsze efekty w nauce, a więc sprawniejsze czytanie, pisanie.
Autor: Redakcja dziecko24.pl
Gdy dominują wszystkie narządy znajdujące się po lewej stronie ciała, nie ma powodu do zmartwień, kiedy przeważają te po prawej - również nie trzeba się niepokoić. Problemy zaczynają się, gdy np. dziecko pisze i je prawą ręką, a jednocześnie chętniej ogląda przedmioty lewym okiem, mrużąc przy tym prawe, gdy słysząc szept, nadstawia lewe ucho, gole strzela lewą nogą. Znacznie trudniej przychodzi mu wówczas nauka pisania oraz czytania i bywa, że gorzej orientuje się w terenie.
MÓZG
Dużą rolę w stronności ludzkiego ciała pełni mózg, który składa się z dwóch półkul prawej i lewej. Ich role wzajemnie się uzupełniają, choć każda odpowiada za różne funkcje. Z badań neurologicznych wynika, że prawa półkula zwana emocjonalną, odpowiada za uczucia i myślenie abstrakcyjne, a lewa – tzw. racjonalna - za mowę. Wiadomo, że główne drogi nerwowe, przenoszące informacje do mózgu i z mózgu, krzyżują się: lewa półkula dowodzi prawą stroną ciała, prawa - lewą. A więc to lewa część mózgu decyduje o tym, co robi prawa ręka. U tzw. mańkutów dominująca jest prawa, emocjonalna półkula. Może dlatego sławni artyści, np. Michał Anioł, Nicolo Paganini czy Charlie Chaplin byli leworęczni?
GENY?
Jedna z koncepcji winą za leworęczność obarcza geny. Prawdopodobieństwo urodzenia takiego dziecka, gdy oboje rodzice są leworęczni, wynosi aż 46 proc., z rodziców praworęcznych zaledwie 2 proc. Według teorii amerykańskiego neurologa Normana Geschwinda, leworęczność wynika z podwyższonego (w okresie życia płodowego) poziomu męskiego hormonu płciowego - testosteronu. Prawdopodobnie ten stan rzeczy wpływa hamująco na rozwój lewej półkuli wzmacniając tym samym prawą, odpowiedzialną m.in. za kierowanie lewą ręką. Teorię tę potwierdzają statystyki: leworęczność jest częstszym zjawiskiem u chłopców niż u dziewczynek.
JAK SPRAWDZIĆ U MAŁEGO DZIECKA CZY JEST PRAWO- CZY LEWORĘCZNE?
U niemowląt trudno ustalić, która strona ciała dominuje. Z reguły ok. 15. dnia życia zaczynają się one przyglądać swojej prawej ręce, a dopiero ok. 40. - lewej. Ale to jeszcze o niczym nie świadczy, bo czasem nawet na początku szkoły trudno jest dokładnie ustalić, która strona dominuje u początkującego ucznia.
Sami naukowcy mówią o kilku typach lateralizacji m.in. jednorodnej (gdy człowiek wszystko robi prawym lub lewym okiem, uchem, ręką i nogą) skrzyżowanej (gdy dominuje np. lewe oko czy ucho oraz prawa ręka czy noga) czy nieustalonej - czyli do końca nie wiadomo, która strona i które narządy dominują u człowieka (np. może równie często i sprawnie pisać prawą, jak i lewą ręką). Konfiguracji różnego typu może tu być naprawdę dużo.
Niezależne jednak od tego, która strona ciała dominuje u dziecka, nie powinno się tego zmieniać na siłę. Jeśli więc twoja pociecha jest mańkutem, niech nim pozostanie. Warto mieć świadomość, że zmuszanie do posługiwania się prawą ręką może wpędzi dziecko w stres, poczucie winy i niedowartościowanie, które w skrajnych przypadkach mogą doprowadzić u niego do zaburzeń emocjonalnych, lęku, kłopotów z koncentracją, a wreszcie problemów ze sprawnym czytaniem i pisaniem.
Wzmożonej czujności wymagają natomiast przypadki kiedy dziecko posługujące się raz jedną, raz drugą ręką, żadnej z czynności nie wykonuje dobrze żadną z nich.
W takich przypadkach podjęcie decyzji o ukierunkowaniu dziecka, którą ręką ma się posługiwać, warto podjąć wspólnie z psychologiem, po przeprowadzeniu badań.
Część takich testów sprawdzających można spróbować przeprowadzić w domu. Jak zbadać lateralizację swojego dziecka? Dzieci najwięcej umiejętności demonstrują bawiąc się. Zaproponuj więc swojemu dziecku różne zabawy angażujące wzrok, słuch, ruch i w tym czasie bacznie je obserwuj. Porównuj sprawność, szybkość i precyzję wykonywanych przez nie czynności. Każdą z obserwacji dokładnie zanotuj w pamięci lub na kartce i powiedz o nich później przy okazji wizyty w poradni. Takie informacje na pewno pozwolą podjąć później właściwą dla dziecka i jego rozwoju decyzję.
Oto kilka przykładów zabaw:
- Narysuj na kartonie dwa koła. Poproś, by dziecko wycięło je raz jedną, raz drugą ręką. Patrz, którą najpierw sięgnęło po nożyczki. Oceń czas i jakość wyciętych kół.
- Gdy dziecko podrzuca piłkę w górę raz jedną, raz drugą ręką, patrz, którą rzuca i chwyta sprawniej. Poproś, by dziecko, raz jedną, raz drugą ręką, wkładało do butelki 30 rozsypanych koralików. Zanotuj, którą najpierw sięgnęło po nie i którą sprawniej wkładało.
- Poproś, by przez zwinięty kawałek kartonu, jak przez lunetę, oglądało pokój i opowiadało, co widzi po kolei. Zanotuj, do którego oka przyłożyło rulon.
- Zasugeruj dziecku, by podejrzało przez dziurkę od klucza, co się dzieje w sąsiednim pomieszczeniu. Sprawdź, które oko przyłożyło do dziurki.
- Zaproponuj, by dziecko, stojąc na jednej nodze, udawało bociana. Zapamiętaj, na której stanęło.
- Daj dziecku piłkę i poproś, żeby strzelało ci gole. Zobacz, którą nogą kopie piłkę.
- Powiedz dziecku, by zadzwoniło np. do babci. Przyjrzyj się, do którego ucha przykłada słuchawkę.
- Podaj dziecku zegarek lub muszlę, niech posłucha cykania lub szumu. Zobacz, do którego ucha przyłoży przedmiot.
Wychwycenie poprzez taki sprawdzian, która ze stron dziecka jest silniejsza pozwala na właściwe ukierunkowanie go. Dodatkowe ćwiczenia wzmacniające silniejszą ze stron pozwolą na udane wykonywanie określonych czynności, co w starszym wieku przekładać się może na lepsze efekty w nauce, a więc sprawniejsze czytanie, pisanie.
Autor: Redakcja dziecko24.pl
