Mianem wcześniaka określa się dziecko, które urodziło się za wcześnie. Prawidłowa ciąża trwa od 38 do 42 tygodni. Każde dziecko urodzone więc po zakończeniu 37 tygodnia ciąży, bez względu na wagę, nazywane jest noworodkiem donoszonym. Dziecko, które przyszło na świat przed ukończeniem owego 37 tygodnia nazywane jest noworodkiem przedwcześnie urodzonym.

Na ogół wszystkie noworodki, w tym wcześniaki określane są w ten sposób, że dla każdego okresu czasu trwania ciąży wyznacza się masę ciała minimalną, odpowiednią i maksymalną. Jeżeli noworodek, czy wcześniak ma wagę poniżej minimalnej lub powyżej maksymalnej w stosunku do Hbd to ma dodatkowe problemy zdrowotne. Dziecko urodzone w wieku 34Hbd z masą 3600g to wcześniak hipertrofik (bardzo prawdopodobne jest że ma on cukrzycę), jeżeli np. dziecko urodzi się w 36Hbd, z masą ciała 2000g to znaczy, że urodził się z dystrofią wewnątrzmaciczną, bo masa jego ciała jest za niska do Hbd, wtedy takiego wcześniaka nazywamy hipotrofikiem.

Postęp medycyny na szczęście uratował wiele wcześniaków. Dziś bardzo realne wydaje się utrzymanie przy życiu  dzieci urodzonych nawet w 22 czy wręcz 20 tygodniu trwania ciąży. W Polsce rodzi się takich dzieci około 6%, ale szanse na przeżycie mają raczej te powyżej 24 tygodnia. Noworodki te są maleńkie, niektóre ważą zaledwie 500 gramów, ale pomimo wielu niebezpieczeństw, chorób i niedojrzałości często jest w nich wielka wola walki i ogromna chęć życia.

Mimo tak precyzyjnej definicji porodu przedwczesnego, jest ona niedoskonała, ponieważ między noworodkiem urodzonym w 24 tygodniu ciąży, a takim z 36 tygodnia rozciąga się przepaść. Statystyki są bowiem bezlitosne: im młodsze dziecko, tym mniejsze szanse przeżycia. Dlatego też spotyka się następujące podziały:

• poród miernie przedwczesny od 32 t.c. do 36 t.c.,
• poród bardzo przedwczesny <32 t.c. do 28 t.c.,
• poród skrajnie przedwczesny <28 t.c.

Często można spotkać się z obiegową opinią, według której lepiej urodzić dziecko w siódmym miesiącu niż w ósmym. Nie jest to prawdą, gdyż każdy tydzień i każde dodatkowe 100 gramów to większe szanse przeżycia.

WYGLAD WCZEŚNIAKA?

Skóra wcześniaka jest prawie przezroczysta i pokryta meszkiem, a ponieważ jest tak cienka, prześwitują przez nią naczynia krwionośne. Skóra twarzy jest silnie pomarszczona, jakby luźna, buzia przypomina twarz starego człowieka. Także budowa ciała jest nieproporcjonalna: ogromna głowa, małe, chude rączki i nóżki, długi tułów. Narządy płciowe nie są w pełni wykształcone – u chłopców moszna jest gładka, często brak w niej jąder, u dziewczynek wargi sromowe większe nie okrywają mniejszych. Dzieci nie mają odporności na wszelkie infekcje. Ich możliwości adaptacyjne są o wiele mniejsze niż dziecka urodzonego o czasie.