dziecko24.pl - porady pediatryczne online

Czym jest reakcja anafilaktyczna?

Reakcja anafilaktyczna, nosząca także nazwę anafilaksji, to silna i natychmiastowa reakcja alergiczna, obejmująca więcej niż jeden układ narządów w organizmie człowieka. Jeśli natychmiast nie zostaną podjęte działania ratunkowe, może to być stan zagrażający życiu.
Reakcję anafilaktyczną może wywołać wiele różnych alergenów – czynników wywołujących reakcję alergiczną. Wśród nich ukąszenia owadów, leki lub określone składniki pokarmowe. Najczęstszymi alergenami pokarmowymi zdolnymi do wywołania reakcji anafilaktycznej są orzeszki ziemne, jajka, krowie mleko, ryby i skorupiaki.


Objawy i oznaki

Pierwszym objawem reakcji anafilaktycznej jest często swędzenie, palenie lub mrowienie w jamie ustnej, na wargach i w gardle. Dodatkowo, może występować opuchlizna wokół oczu, ust i warg, po której zwykle następuje uogólniona wysypka na całej powierzchni ciała, w postaci pokrzywki. Błony śluzowe w ustach i gardle mogą puchnąć, powodując trudności z przełykaniem i oddychaniem. Alergen może także wyzwolić reakcję przypominającą astmę, w trakcie której zwężają się drogi oddechowe, jeszcze bardziej utrudniając oddychanie. Anafilaksja może także wpływać na krążenie krwi. Skóra dziecka staje się blada, zimna i pokrywa się potem. Wzrasta tętno (puls) i spada ciśnienie krwi. Istnieje niebezpieczeństwo zasłabnięcia. Innymi objawami anafilaksji są: ból brzucha, wymioty, biegunka, skurcze oraz bardzo silne zmęczenie.


Powikłania

Reakcja anafilaktyczna może szybko przekształcić się w stan zagrażający życiu. Wpływ anafilaksji na układ oddechowy i krążenia może prowadzić do niewydolności oddechowej, niewydolności krążeniowej i wstrząsu. Pacjent może stracić przytomność i jeśli nie rozpocznie się natychmiast akcja ratownicza, może umrzeć.


Leczenie / Co należy zrobić

Jeśli podejrzewasz, że Twoje dziecko jest w stanie anafilaksji, natychmiast wezwij pomoc medyczną dzwoniąc pod numer 999 lub 112. Stan dziecka może się gwałtownie pogarszać i jego życie może być zagrożone.

Dzieci, które doznały wcześniej reakcji anafilaktycznej lub silnej reakcji uczuleniowej powinny nosić z sobą dawkę epinefryny, którą mogą sobie wstrzyknąć samodzielnie lub którą mogą wstrzyknąć rodzice w obliczu pierwszych oznak anafilaksji. Epinefryna jest hormonem pomagającym w rozluźnieniu dróg oddechowych i ułatwiającym oddychanie. Poprawia on także ciśnienie krwi i ogranicza reakcję alergiczną organizmu.

---

---

W przypadku, jeśli została użyta epinefryna, dziecko musi zostać natychmiast zabrane na oddział medycyny ratunkowej.

Podczas oczekiwania na lekarza lub karetkę należy wezwać inne osoby, aby mogły pomóc, jeśli niezbędnym okaże się wykonanie resuscytacji krążeniowo-oddechowej. Poluzuj ubranie krępujące dziecko i postaraj się je uspokoić. Zwykle dziecko będzie przerażone i nie będzie rozumiało, co się dzieje. Pozwól dziecku usiąść prosto, lub niemal prosto, co ułatwi mu oddychanie.

Jeśli Twoje dziecko wymiotuje, połóż je na boku.

Jeśli dziecko jest apatyczne lub ma pierwsze oznaki niewydolności krążeniowej, takie jak blada, lepka od potu i zimna skóra, należy dziecko położyć na plecach i unieść jego nogi.

Jeśli Twoje dziecko straci przytomność, obserwuj je uważnie, czy nie dochodzi do zatrzymania akcji oddechowej lub krążenia. Jeśli dziecko nie oddycha, rozpocznij sztuczne oddychanie metodą usta-usta. Jeśli nie jesteś w stanie wyczuć oznak krążenia (tętna), musisz także rozpocząć uciskanie klatki piersiowej. Rodzice dzieci, u których może wystąpić reakcja anafilaktyczna powinni przejść szkolenie w zakresie resuscytacji krążeniowo-oddechowej, aby lepiej przygotować się na tego typu sytuację.


Zapobieganie

Trudno jest zapobiec reakcji anafilaktycznej u dziecka, u którego nie stwierdzono alergii i które nigdy wcześniej nie doznało tego typu reakcji. Należy zawsze być świadomym możliwości wystąpienia reakcji alergicznej lub anafilaktycznej, gdy dziecko dostaje nowy lek lub próbuje nowy rodzaj jedzenia.

Jeśli Twoje dziecko doznało już wcześniej reakcji anafilaktycznej lub silnej reakcji uczuleniowej, lub stwierdzono u niego uczulenie na określone składniki pokarmowe lub użądlenia pszczół/os, zapytaj lekarza o to, czy dziecko nie powinno nosić przy sobie dawki epinefryny, którą można będzie podać w przypadku wystąpienia reakcji alergicznej.

Należy także rozważyć, czy dziecko nie powinno nosić bransoletki ostrzegawczej z informacją, na co jest uczulone i co może wywołać reakcję anafilaktyczną. Dzieci uczulone na użądlenia pszczół lub os należy w możliwie jak największym stopniu chronić przed tymi owadami i nie przebywać z dzieckiem w miejscach, gdzie jest ich dużo.

W przypadku niektórych dzieci pomocnym może być przeprowadzenie terapii odczulającej, w ramach której podawane są zastrzyki z określonymi alergenami w bardzo małych ilościach. Zastrzyki takie są wykonywane w pewnym okresie czasu, zwykle od 2 do 5 lat. Skutkuje to produkcją przeciwciał, których obecność ogranicza ryzyko wystąpienia silnej reakcji na działanie danego alergenu.

Należy zawsze informować lekarzy i placówki medyczne, w których przebywa dziecko, o wszelkich reakcjach alergicznych dziecka na leki lub środki znieczulające.

Jeśli Twoje dziecko cierpi na alergię pokarmową, ważnym jest poinformowanie przyjaciół, krewnych oraz szkołę dziecka o tym, czego dziecko nie może jeść.