dziecko24.pl - porady pediatryczne online

Czym jest anemia?

Anemia oznacza, że dziecko ma mniejszą liczbę czerwonych krwinek, niż normalnie. Komórki te zawierają hemoglobinę – zawierającą żelazo cząsteczkę przenoszącą tlen w organizmie. Ogólnie rzecz biorąc, liczba czerwonych krwinek może być niższa od normalnej z trzech powodów: ponieważ szpik kostny produkuje niedostateczną ilość czerwonych krwinek, ponieważ w wyniku krwawienia ich ilość spadła, lub ponieważ ulegają one zniszczeniu z jakichś innych powodów.
Anemia jest często występującą chorobą dotykającą wiele dzieci. Najczęstszą przyczyną anemii wśród niemowląt i małych dzieci jest niedostateczna ilość żelaza w diecie. Żelazo jest konieczne do budowy czerwonych krwinek, więc w obliczu jego niedostatku organizm nie jest w stanie produkować wystarczającej ich ilości. Także niedostatek witaminy B12 i kwasu foliowego ogranicza produkcję czerwonych krwinek, prowadząc do rozwoju anemii. Inne, rzadsze przyczyny ograniczonej produkcji czerwonych krwinek obejmują niektóre leki, infekcje wirusowe, rzadkie choroby krwi, choroby metaboliczne oraz inne przewlekłe choroby wieku dziecięcego.

U starszych dzieci i osób dorosłych, anemia jest częściej wynikiem przewlekłej utraty krwi, np. w wyniku często powtarzających się krwotoków z nosa, silnego krwawienia miesięcznego lub krwawienia jelitowego (tak jak w przypadku zapalnej choroby jelit).

Niektóre choroby dziedziczne mogą powodować anemię, będącą skutkiem podwyższonego poziomu niszczenia komórek krwi. Anemia sierpowata, często występująca wśród dzieci afro-amerykańskich, jest chorobą dziedziczną często powodującą anemię. Talasemia i niedobór G6PD są innymi chorobami dziedzicznymi, które mogą powodować anemię w wyniku niszczenia czerwonych krwinek.

Objawy i oznaki

Wiele dzieci cierpi na anemię bez wyraźnych objawów. U innych anemia może przejawiać się:

• bladością skóry i błon śluzowych,
• pogłębiającym się zmęczeniem,
• większą potrzebą snu
• i spadkiem energii.

Inne objawy mogą obejmować:

• trudności z wykonywaniem ćwiczeń fizycznych,
• krótki oddech,
• przyspieszone tętno
• i bóle głowy.

Wiadomo, że długookresowy niedobór żelaza prowadzi do opóźnienia rozwoju i trudności z uczeniem się u dzieci i osób młodocianych. Niedobór żelaza może także prowadzić do podwyższenia ryzyka infekcji, obniżenia łaknienia i drażliwości.


Powikłania

Anemia nie prowadzi zwykle do powikłań dla dziecka, poza objawami i skutkami opisanymi powyżej. Określone typy anemii, takie jak anemia sierpowata, mogą same z siebie być niebezpieczne i prowadzić do innych powikłań.


Leczenie / Co należy zrobić

Jeśli podejrzewasz anemię u swojego dziecka, skonsultuj się z lekarzem. Diagnozę łatwo i szybko można postawić na podstawie wyników badania krwi. Leczenie zależy od przyczyn anemii.

W przypadkach stwierdzonego niedoboru żelaza, suplementacja tym pierwiastkiem może doprowadzić do cofnięcia się choroby. Jeśli Twoje dziecko ma stosować preparaty żelaza, ważnym jest ich nieprzyjmowanie wraz z mlekiem, które spowalnia tempo wchłaniania żelaza z jelit. Natomiast podawanie suplementów żelaza z sokiem zawierającym witaminę C podnosi tempo wchłaniania żelaza. Leki zawierające żelazo mogą spowodować przebarwienie zębów dziecka. Dlatego, po przyjęciu każdej dawki należy wyszczotkować zęby dziecka. Nie przejmuj się – przebarwienie nie jest trwałe, aczkolwiek może się długo utrzymywać. Suplementy żelaza należy podawać dziecku jedynie przez taki okres czasu, jaki zaleci lekarz. Po zakończeniu leczenia można wykonać ponowne badanie krwi i określić liczbę czerwonych krwinek. Nie podawaj suplementów żelaza bez uprzedniej konsultacji z lekarzem. Zażycie zbyt dużej ilości żelaza może być bardzo groźne.

Najważniejszą kwestią jest precyzyjne określenie przyczyn anemii u Twojego dziecka. Jeśli anemia jest skutkiem wyjątkowo silnego krwawienia miesięcznego u nastolatki, odpowiednim może być zastosowanie pigułki antykoncepcyjnej, która spowoduje zmniejszenie krwawienia.

Jeśli anemię powodują określone leki, lekarz prawdopodobnie podejmie decyzję o zaprzestaniu ich stosowania.

Kwas foliowy i witamina B12 mogą służyć do leczenia określonych typów anemii. W rzadkich przypadkach silnej anemii konieczną może być hospitalizacja dziecka i przeprowadzenie terapii specjalistycznej, takiej jak przetoczenie krwi, dostępnej jedynie w warunkach szpitalnych.


Zapobieganie

Zapewnij karmienie swojego dziecka piersią przez okres co najmniej 6 miesięcy, a najlepiej 12 miesięcy, aby nie dopuścić do rozwoju anemii z powodu niedoboru żelaza. Mleko matki zawiera wystarczającą ilość żelaza dla dziecka.

Dziecku w wieku poniżej 12 miesięcy nie dawaj mleka krowiego, ponieważ może to prowadzić do krwawienia z jelit i zwiększyć ryzyko anemii.

Kiedy poza mlekiem z piersi lub butelki zaczniesz karmić dziecko pokarmami w postaci stałej, upewnij się, że w diecie znajduje się odpowiednia ilość żelaza. Źródłem żelaza mogą być produkty zbożowe z dodatkiem żelaza oraz czerwone mięso. Żelazo z mleka matki nie jest wchłaniane tak sprawnie, jak żelazo znajdujące się w innych składnikach diety. Zachęć starsze dziecko do jedzenia takich potraw, które zawierają duże ilości żelaza. Dobrymi źródłami tego pierwiastka są wzbogacane produkty owsiane, pszeniczne lub z innych zbóż, chude czerwone mięso, suszona fasola, pełne ziarno, jajka (szczególnie żółtka) i suszone owoce, w tym rodzynki, brzoskwinie, morele i śliwki.

Suplementy zawierające żelazo oraz multiwitaminy przechowuj w miejscu bezpiecznym, niedostępnym dla dziecka. Małe dzieci zawsze wkładają różne rzeczy do ust, a zatrucie żelazem może być bardzo niebezpieczne.