dziecko24.pl - porady pediatryczne online

Czym jest omdlenie?

Omdlenie to krótkotrwała utrata świadomości, w wyniku której może nastąpić upadek. Omdlenie jest skutkiem zmniejszenia przepływu krwi do mózgu. Gdy mózg nie jest odpowiednio ukrwiony, nie jest w stanie pracować i wyłącza się na chwilę, powodując upadek. W pozycji leżącej, ciśnienie krwi w mózgu wzrasta i wszystko wraca do normy. Epizody takie trwają zwykle mniej niż minutę.

Istnieje wiele możliwych przyczyn utraty przytomności u dzieci. Omdlenie może być skutkiem bólu, np. w wyniku złamania kości, zastrzyku lub ukłucia towarzyszącego pobieraniu krwi do badań.

Niektóre dzieci, w szczególności nastoletnie dziewczynki, mają zbyt niskie ciśnienie krwi, gdy wstają zbyt szybko – ruch ten wywołuje omdlenie lub zawrót głowy.

Brak snu, odwodnienie spowodowane niedostatkiem płynów, lub niski poziom cukru we krwi spowodowany przegłodzeniem także mogą zwiększać ryzyko omdlenia.

Innymi możliwościami są: stres emocjonalny lub lęk, zbyt długi okres stania nieruchomo lub przebywanie w pomieszczeniu, w którym jest zbyt gorąco lub zbyt duszno.

W rzadkich przypadkach, dziecko może mdleć, jeśli jego serce nie pompuje krwi do mózgu odpowiednio skutecznie – np. w związku ze zbyt szybkim lub zbyt wolnym oddychaniem z jakiegoś powodu.

Omdlenia zdarzają się najczęściej wśród starszych dzieci, w szczególności dziewcząt w wieku szkolnym.


Objawy i oznaki

Głównym objawem omdlenia jest krótkotrwała utrata przytomności, która zwykle powoduje upadek dziecka. Najpierw pojawiają się zawroty głowy lub uczucie, że pomieszczenie „pogrąża się w mroku”. Czasami widoczne są znaki ostrzegawcze, takie jak nieobecny wzrok, bladość lub pot występujący na skórę. U niektórych dzieci omdleniu towarzyszą łagodne drgawki.


Powikłania

Omdlenia rzadko związane są z powikłaniami. Zwykle, powrót do świadomości następuje w krótkim czasie po omdleniu. Czasami upadek związany z omdleniem może prowadzić do powstania urazu.


Leczenie / Co należy zrobić

Jeśli Twoje dziecko czuje, że zbliża się omdlenie, lub zauważysz znaki ostrzegawcze opisane powyżej, połóż dziecko na plecach i unieś jego nogi. Dzięki temu poprawie ulegnie ukrwienie mózgu, co pozwoli na uniknięcie epizodu omdlenia.


Jeśli dziecko zemdlało, połóż je na boku, z głową odchyloną lekko ku tyłowi, i zostań przy nim, aż się przebudzi.

Jeśli Twoje dziecko zemdleje, skonsultuj się z lekarzem. W przypadku dziecka, u którego omdlenia powtarzają się, konieczne jest określenie przyczyny takiego stanu. Pośród bardziej poważnych przyczyn mogą być: padaczka, niski poziom cukru we krwi lub zaburzenia rytmu serca.


Zapobieganie

Trudno jest zapobiegać omdleniom, chyba że znana jest ich przyczyna.

Staraj się zapewnić dziecku odpowiednią ilość snu, skłonić do picia dużej ilości płynów oraz jedzenia regularnych posiłków każdego dnia. Szczególnie ważne jest śniadanie, które zapewnia dziecku energię na cały dzień w szkole.

Upewnij się, że w diecie Twojego dziecka znajduje się wystarczająca ilość żelaza, i dziecko nie ma anemii. Ma to szczególnie duże znaczenie w przypadku dziewcząt w okresie menstruacji (miesiączkowania).

Naucz także dziecko, aby przed wstaniem z pozycji leżącej przez chwilę usiadło.

Jeśli Twoje dziecko musi stać przez dłuższy okres czasu, należy je nauczyć regularnego zginania nóg, co pomoże wypompować krew z nóg.

Jeśli Twoje dziecko bardzo boi się igieł i pobierania krwi, należy je ostrzec na pewien czas przed zastrzykiem czy wizytą w laboratorium. Zostań z dzieckiem w tych chwilach, które mogą wiązać się z lękiem lub bólem, które mogą prowadzić do omdlenia.

Jeśli u Twojego dziecka przed omdleniem występują znaki ostrzegawcze, pomóż mu je rozpoznawać. Zasugeruj, aby szybko się położyło lub usiadło schylając głowę między kolana, dzięki czemu być może uda się uniknąć epizodu omdlenia.