dziecko24.pl - porady pediatryczne online

Czym jest nieżyt żołądka i jelit?

Nieżyt żołądka i jelit to infekcja układu pokarmowego wywoływana głównie przez wirusy (takie jak rotawirus i adenowirus), a czasami przez bakterie.

Rotawirus stanowi najczęstszą przyczynę nieżytu żołądka i jelit u dzieci w wieku poniżej 2 lat. Najczęściej atakuje w miesiącach zimowych.

Infekcje bakteryjne są znacznie rzadsze i zwykle są skutkiem zjedzenia skażonego pokarmu.

Niektóre bakterie wywołujące nieżyt żołądka i jelit to: Salmonella, Campylobacter, Escherichia coli, Shigella i Yersinia. Ponadto, chorobę tę u dzieci mogą wywoływać także pasożyty, takie jak Giardia (lamblia) oraz Cryptosporidium (pierwotniak). Jednak w takich przypadkach występuje zwykle biegunka i ból brzucha, lecz bez wymiotów.

Wszystkie te infekcje przenoszą się drogą bezpośredniego kontaktu. Oznacza to, że do infekcji dochodzi w wyniku włożenia skażonych rąk lub skażonego pożywienia do ust.

Ze względu na to, że nieżyt żołądka i jelit jest tak silnie zakaźny, choroba ta występuje bardzo często. Większość dzieci przechodzi przynajmniej jeden epizod nieżytu żołądka i jelit w czasie wczesnego dzieciństwa.


Objawy i oznaki

Najczęstszym objawem nieżytu żołądka i jelit jest częste oddawanie luźnych lub wodnistych stolców, czemu często towarzyszy utrata apetytu, nudności, wymioty oraz skurczowy ból brzucha.

W przypadku infekcji wywoływanych przez wirusy, u dziecka często pojawia się umiarkowana gorączka, a czasami także katar i kaszel.

Infekcje bakteryjne przewodu pokarmowego często powodują krwawą biegunkę i wysoką gorączkę. Niektóre dzieci uskarżają się także na silny ból brzucha.

---

---

---

---

---

---

---

---

Powikłania

Jeśli objawy nieżytu żołądka i jelit są bardzo silne, częstymi wymiotami i biegunką, lub też jeśli objawy te trwają dłużej niż przez kilka dni, u dziecka może dojść do odwodnienia. Dotyczy to szczególnie dzieci w wielu poniżej 2-3 lat.

Objawami odwodnienia są:

• wzmożone pragnienie,
• rozdrażnienie,
• niepokój,
• krańcowe zmęczenie lub otępienie,
• zapadnięte oczy,
• suche błony śluzowe ust i suche wargi,
• sucha skóra
• i rzadkie oddawanie moczu, co w przypadku niemowląt oznacza mniejszą niż zwykle ilość zmoczonych pieluch.

Odwodnienie jest stanem poważnym i, jeśli wystąpi, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Terapia obejmować będzie uzupełnienie płynów albo poprzez częste podawanie dziecku małych ilości płynu doustnie, albo poprzez wlew dożylny. Lekarz poradzi, co będzie rozwiązaniem lepszym dla Twojego dziecka.

Należy się także skontaktować z lekarzem, jeśli dziecko ma gorączkę i wzdęcia bez biegunki, lub jeśli występuje silny ból brzucha.

W rzadkich przypadkach bakteryjny nieżyt żołądka i jelit może doprowadzić do przeniknięcia bakterii do krwi, powodując infekcje w innych częściach organizmu, np. kościach, stawach lub mózgu. Większą skłonność do powikłań tego rodzaju obserwuje się, na przykład, w wypadku dzieci z anemią sierpowatą.


Leczenie / Co należy zrobić

Najważniejszą terapią w przypadku nieżytu żołądka i jelit jest podawanie dziecku dużej ilości płynów do picia. Często dawaj dziecku małe łyki czystego płynu, szczególnie jeśli występują wymioty. Dziecko będzie odczuwało pragnienie i będzie chciało wypić więcej za jednym razem. Jednakże nie należy na to pozwalać, ponieważ wypicie dużej ilości płynu zwykle prowadzi do nasilenia wymiotów.

Dziecko będzie potrzebowało zarówno wody, jak i elektrolitów, aby uzupełnić braki powstałe w wyniku biegunki i wymiotów, więc najlepszym rozwiązaniem jest podawanie dziecku roztworu nawadniającego (np.: Pedialyte, Ricelyte lub KaoLectrolyte). Jeśli dziecko ma więcej niż 6 miesięcy i nie lubi smaku środka Pedialyte pozbawionego substancji smakowych, do porcji roztworu można dodać niewielką ilość soku jabłkowego. Dostępne są także skuteczne roztwory elektrolitów z dodatkami substancji smakowych.

Nie przygotowuj samodzielnie roztworu soli, ponieważ istnieje niebezpieczeństwo, że podasz ich zbyt wiele, co może stwarzać niebezpieczeństwo dla dziecka. Niemowlęciu nie należy podawać czystej wody. Należy unikać podawania niemowlętom soków owocowych lub napojów orzeźwiających, ponieważ zawarta jest w nich duża ilość cukru, który może zaostrzyć biegunkę.

Dzieci karmione piersią powinny w dalszym ciągu dostawać mleko matki. W takim przypadku należy karmić dziecko częściej niż zwykle (co 1-2 godziny) i pozwalać na wypicie mniejszej ilości mleka (łącznie 5-10 minut za jednym razem). Jeśli dziecko nie będzie chciało ssać piersi, matka może odciągać pokarm i podawać go łyżeczką. Dzieci karmione preparatami odżywczymi mogą w dalszym ciągu je otrzymywać w niezmienionej formie.

Starsze dzieci mogą pić mleko i wodę – ponownie, istotnym jest aby piły małe ilości ale często. Nie należy dawać zbyt dużo soku lub napojów gazowanych, ponieważ mogą one zaostrzyć biegunkę.

Jeśli Twoje dziecko przyjmowało płyny przez kilka godzin i w tym czasie nie wystąpiły wymioty, można spróbować mu podać większą ilość płynu jednorazowo i następnie zachęcić do jedzenia. Normalna dieta powoduje lepsze przyswajanie płynów oraz substancji odżywczych, dzięki czemu dziecko szybciej wróci do zdrowia. Można wypróbować potrawy lekkostrawne, szczególnie złożone węglowodany, owoce, warzywa i chude mięso. Niektóre dzieci z nieżytem żołądka i jelit dobrze toleruje produkty mleczne. W szybkim powrocie do zdrowia szczególnie pomocnym może być jogurt.

Dla złagodzenia gorączki można zastosować acetaminophen (paracetamol), który spowoduje, że dziecko lepiej się poczuje. Należy unikać ibuprofenu, ponieważ lek ten może powodować bóle brzucha – szczególnie, jeśli jest stosowany na pusty żołądek.


Zapobieganie

Trudno jest zapobiec nieżytowi żołądka i jelit u dziecka.

Większość dzieci zapada na tę chorobę przynajmniej raz w ciągu wczesnego dzieciństwa. Dzieje się tak z powodu częstego występowania tej infekcji w żłobkach, przedszkolach i szkołach.

Jeśli któryś z członków rodziny cierpi na nieżyt żołądka i jelit, ważne jest dokładne mycie rąk, szczególnie przed jedzeniem i po skorzystaniu z toalety. Umyj ręce po każdej zmianie pieluchy oraz pomiędzy wykonywaniem tej czynności u kolejnych dzieci.

Szczególną uwagę zwróć na mycie produktów spożywczych, takich jak warzywa i owoce.

Podczas podróży, szczególnie za granicą, ważnym jest unikanie picia wody nieznanego pochodzenia. Mając jakiekolwiek wątpliwości, lepiej skorzystać z wody butelkowanej.

Nie wolno spożywać żywności, która zbyt długo pozostawała poza chłodziarką. Jest to szczególnie istotne podczas ciepłych miesięcy letnich.

Dopóki dziecko ma biegunkę, należy je zatrzymać w domu i nie posyłać do szkoły ani innej instytucji edukacyjno-opiekuńczej.