dziecko24.pl - porady pediatryczne online

Czym jest katar sienny?

Katar sienny, nazywany także alergicznym nieżytem nosa, jest najczęstszą formą alergii. Z alergiami mamy do czynienia, gdy układ odpornościowy organizmu nieodpowiednio reaguje na coś (alergen), co w normalnych warunkach jest nieszkodliwe. Od tego zaczyna się reakcja alergiczna.

Alergenami, które najczęściej wywołują katar sienny są:

• pyłki roślin,
• pleśnie,
• sierść zwierząt
• i roztocza.

Jeśli wraz z oddechem dostaną się one do dróg oddechowych, powodują reakcję alergiczną i zapalną błon śluzowych wyściełających oczy, nos i gardło.

Dyskomfort związany z narażeniem na działanie alergenu może być sezonowy (w przypadku uczulenia na pyłki drzew – w kwietniu/maju, na pyłki traw – w maju/czerwcu/lipcu, na krostawca – w sierpniu/wrześniu/październiku) lub może trwać cały rok, jak w przypadku uczulenia na sierść zwierząt domowych lub roztocza.

Katar sienny może pojawić się w dowolnym wieku, lecz zwykle zaczyna się w dzieciństwie lub tuż po okresie dojrzewania. Ma tendencję do występowania rodzinnego, i często występuje u osób cierpiących także na astmę lub egzemę. Katar sienny jest chorobą bardzo częstą. Występuje w różnych okresach u około 20% populacji.


Objawy i oznaki

Katar sienny ma tendencję do obejmowania swoim zakresem oczu, nosa i gardła. Pojawia się swędzenie i łzawienie oczu. Zwykle reaguje oboje oczu jednakowo. Gałki oczne mogą być także zaczerwienione a powieki opuchnięte.

Reakcja alergiczna zachodząca w nosie prowadzi do surowiczego kataru, zapchanego nosa i częstego kichania. Jeśli zablokowaniu ulegną zatoki, objawom zaczyna towarzyszyć ból głowy lub twarzy. Możliwy jest także uporczywy kaszel lub ból gardła wywołany ciągłym ściekaniem wydzieliny z jamy nosowej po tylnej ścianie gardła.


Powikłania

Objawy kataru siennego mogą być uciążliwe i powodować znaczny dyskomfort, a czasami prowadzić do powikłań. Na przykład, jednym z powikłań jest infekcja zatok, wymagająca zwykle leczenia z zastosowaniem antybiotyków.

Dzieci z katarem siennym są bardziej podatne na astmę i częściej zapadają na infekcje uszu.


Leczenie / Co należy zrobić

Jeśli podejrzewasz alergię u swojego dziecka, zabierz je do lekarza. Lekarz może być w stanie postawić diagnozę alergii na podstawie objawów i wywiadu chorobowego. W niektórych przypadkach, lekarz może zalecić wykonanie różnego rodzaju testów, aby określić, czy dany stan rzeczywiście jest skutkiem alergii. Mogą to być badania krwi lub testy skórne.

---

---

Badania te mogą wykonywać alergolodzy, lekarze specjalizujący się w alergiach.

Najlepszą terapią alergii jest unikanie substancji, na którą dziecko jest uczulone. Czasami całkowite uniknięcie czegoś jest niemożliwe, lecz zawsze można ograniczyć narażenie dziecka na działanie określonych alergenów (patrz: Zapobieganie, poniżej).

Jeśli objawy utrzymują się mimo podjęcia kroków zapobiegawczych, dostępnych jest wiele leków przeciw alergii. Na przykład, leki przeciwhistaminowe hamują reakcję alergiczną zanim się pojawi. Nowsze leki przeciwhistaminowe nie powodują senności, jak to miało miejsce w przypadku starszych specyfików, a niektóre są obecnie dostępne bez recepty. Steroidy zmniejszają stan zapalny powodowany przez reakcję alergiczną, utrzymując błony śluzowe w stanie równowagi i nie dopuszczając do rozwoju objawów nosowych.

Leki takie mają często postać sprayów do nosa, kropli do oczu oraz tabletek i płynów do użytku doustnego. Krople do nosa zapobiegające przekrwieniu, zapobiegające obrzękowi błon śluzowych nie powinny być stosowane w przypadku kataru siennego, ponieważ stosowane przez okres dłuższy niż dwa-trzy dni mogą zaostrzać objawy. Nosi to nazwę efektu rykoszetowego.

U niektórych osób pomocą w złagodzeniu reakcji alergicznej mogą być zastrzyki odczulające. Ich działanie polega na bardzo powolnym wprowadzaniu do organizmu maleńkich dawek alergenu. Z czasem, osoba odczulana staje się mniej wrażliwa na te alergeny, co powoduje zmniejszenie reakcji alergicznej. Jednakże, terapia ta może zająć trzy do pięciu lat, i nie u wszystkich przynosi równie dobre wyniki.


Zapobieganie

Jeśli nie ma możliwości całkowitego uniknięcia tego, na co uczulone jest dziecko, postaraj się przynajmniej ograniczyć jego narażenie na działanie alergenu.

W razie stwierdzenia alergii na roztocza domowe, usuń z pokoju dziecka dywany i wykładziny, zasłony i pluszowe zabawki.

Cały dom powinien być regularnie sprzątany i odkurzany.

Pościel należy regularnie prać w gorącej wodzie z mydłem.

Korzystaj ze specjalnych przeciwalergicznych powleczeń na poduszki i materac.

Przechowuj zabawki w zamkniętych szafkach, aby nie gromadził się na nich kurz.

W przypadku uczulenia na pyłki roślin, zacznij podawać dziecku lek przeciw alergii zanim zacznie się sezon pylenia.

Prysznic i umycie głowy przed snem zmniejszy ilość pyłków wdychanych przez dziecko.

Klimatyzacja i zamknięte okna także ograniczą ilość pyłków w powietrzu.

Dzieci uczulone na psy i koty nie powinny mieć tych zwierząt w domu. Poza tym, należy chronić dziecko przed takimi zwierzętami odwiedzając przyjaciół lub krewnych.

Dodatkowo, w domu dziecka z katarem siennym niedopuszczalne jest palenie tytoniu.