dziecko24.pl - porady pediatryczne online

Czym jest przepuklina?

Z przepukliną mamy do czynienia, gdy jakiś narząd w organizmie przemieszcza się do miejsca, w którym nie powinien być. Aby tak się stało, w ścianie mięśniowej, tkance lub błonie, która utrzymuje narząd na miejscu, musi znajdować się otwór.

Istnieje wiele rodzajów przepuklin, lecz u dzieci najczęściej dotyczą one dwóch słabych punktów w ścianie mięśniowej jamy brzusznej.

Noszą one nazwę przepukliny pępkowej (jeśli występuje w okolicy pępka) lub pachwinowej (w miejscu, w którym rozwijające się jądra zstępują z jamy brzusznej do moszny).

Jeśli narządy znajdujące się w jamie brzusznej napierają na takie słabe miejsca, może tam dojść do powstania torebki lub przepukliny. Torebka taka może zawierać jelito, lub tylko tkankę tłuszczową. Przepukliny takie mogą być obecne w chwili narodzin dziecka, lub mogą pojawić się w późniejszym okresie dzieciństwa. Zwykle ich wielkość zmienia się zależnie od wysiłku fizycznego, np. powiększają się podczas jazdy na rowerze, podnoszenia ciężarów lub siłowania się.

Przepukliny u dzieci są czasami wynikiem otyłości, przewlekłego zaparcia lub zbyt intensywnego kaszlu lub płaczu – czyli stanów powodujących wzrost ciśnienia w jamie brzusznej.


Objawy i oznaki

Przepukliny pępkowe i pachwinowe mają zwykle postać miękkich wypukłości wyczuwalnych pod skórą.

Przepuklina pępkowa pojawia się zwykle w okolicy pępka w ciągu kilku pierwszych tygodni lub miesięcy życia. Przepuklina może stawać się bardziej widoczna w ciągu dnia, a także może się powiększać, gdy dziecko płacze lub oddaje stolec. Dzieje się tak, ponieważ płacz i defekacja zwiększają ciśnienie w jamie brzusznej, wypierając jej wewnętrzne organy przez osłabione miejsce w ścianie jamy. Przepuklina zwykle nie jest bolesna i nie jest wrażliwa na dotyk.

---

---

Przepuklina pachwinowa pojawia się w okresie niemowlęcym w rejonie krocza u chłopców i dziewcząt, lub w okolicy moszny u chłopców.

Przepuklina pachwinowa występuje częściej u chłopców, może być duża lub mała, i może występować po jednej lub po obu stronach krocza. Ryzyko pojawienia się przepukliny pachwinowej jest wyższe w przypadku chłopców urodzonych przedwcześnie. Zwykle przepuklina nie przeszkadza dziecku i jej zawartość łatwo powraca na swoje miejsce.

---

---

W rzadkich przypadkach, jelito wystające na zewnątrz może zostać uwięzione (tzw. przepuklina uwięźnięta). Jest to stan bardzo bolesny i potencjalnie zagrażający życiu, więc wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej.


Powikłania

Większość przepuklin pępkowych zanika samoistnie w ciągu kilku pierwszych lat życia, bez konieczności stosowania żadnego leczenia.

Przepukliny pachwinowe nie znikają samoistnie i w ich przypadku może dojść do uwięźnięcia jelita. Z przepukliną uwięźniętą mamy do czynienia, gdy zawartość jamy brzusznej znajdująca się w worku przepukliny nie może powrócić na swoje miejsce.

Choć większość przypadków przepukliny nie powoduje powstawania żadnych objawów, przepuklina uwięźnięta może być bardzo bolesna, twarda, mieć kolor siny lub czerwony, a dziecko może mieć wymioty. Jest to poważny stan, ponieważ może dojść do zadzierzgnięcia jelita, co oznacza odcięcie dopływu krwi do części jelita uwięzionej w przepuklinie. Jeśli tak się stanie, może dojść do uszkodzenia, a nawet nekrozy tej części jelita. Zadzierzgnięta przepuklina jest stanem alarmowym. Konieczne jest natychmiastowe przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego, aby nie dopuścić do trwałego uszkodzenia jelita.


Leczenie / Co należy zrobić

Przepuklinę zawsze musi zbadać lekarz.

Przepuklina pępkowa niemal zawsze ustępuje samoistnie i bez stosowania żadnego specjalnego leczenia. Jeśli przepuklina nie znika, jest bardzo duża lub powoduje powstawanie innych objawów, koniecznym może być operacyjne zamknięcie osłabionego miejsca ściany jamy brzusznej.

Ponieważ przepuklina pachwinowa może ulec uwięźnięciu lub zadzierzgnięciu, zwykle wymagane jest leczenie chirurgiczne.


Zapobieganie

Nie ma możliwości zapobiegania przepuklinom u dzieci. Jednakże, można ograniczyć ryzyko powstawania przepukliny odnosząc się do problemów medycznych, które mogą prowadzić do powstawania przepukliny.

Zapobieganie nadwadze dziecka, leczenie zaparć oraz kontrola lekarska w przypadku przewlekłego kaszlu, to niektóre z działań, które sprzyjają obniżeniu ryzyka powstawania przepuklin.