dziecko24.pl - porady pediatryczne online

Czym jest odra?

Odra to dobrze znana infekcja górnych dróg oddechowych występująca w okresie dziecięcym, objawiająca się w sposób przypominający przeziębienie oraz charakterystyczną wysypką. Choroba ta jest wywoływana przez wirusa. Jest silnie zakaźna i rozprzestrzenia się przez bezpośredni kontakt oraz drogą kropelkową, w wyniku kaszlu lub kichania.

Najwyższe ryzyko zakażenia występuje zanim wystąpi wysypka. Czas od zakażenia do pojawienia się pierwszych objawów (okres inkubacji) wynosi około 10 dni.

Odra była niedawno jedną z najczęściej występujących chorób wieku dziecięcego, lecz obecnie jest coraz rzadsza, ponieważ każde dziecko otrzymuje szczepionkę ochronną.

W innych częściach świata, gdzie szczepienie to nie zostało wprowadzone, i gdzie panują złe warunki sanitarne, odra jest śmiertelną chorobą zakaźną, powodującą zgon około miliona dzieci każdego roku.


Objawy i oznaki

Pierwszym objawem jest wysoka gorączka (wynosząca aż 40,5 stopni Celsjusza). Dziecko nie czuje się dobrze, jest rozdrażnione, zmęczone, ma katar, zaczerwienione oczy, wykazuje nadwrażliwość na światło i kaszle.

Po kilku dniach tych ogólnych, przypominających przeziębienie, objawów, pojawiają się sinawe plamy w jamie ustnej i na policzkach. Noszą one nazwę plamek Koplika.

Charakterystyczna wysypka skórna pojawia się po około 2 tygodniach od chwili zarażenia. Ma ona postać czerwonych plam i nie swędzi.

Wysypka pojawia się najpierw na czole i twarzy, a następnie wędruje w dół szyi i ciała, aż do nóg. Wysypka trwa zwykle 3 dni na każdej części ciała i ustępuje całkowicie po około tygodniu. Po wysypce może wystąpić łuszczenie się skóry, także mijające po upływie kilku dni.


Powikłania

Najczęstszymi powikłaniami są biegunka, wymioty, infekcje ucha, drgawki gorączkowe i zapalenie płuc.

W krajach rozwijających się, powikłania te mogą prowadzić do śmierci z powodu silnego odwodnienia spowodowanego biegunką.

W rzadkich przypadkach może dojść do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych oraz ostrego zapalenia mózgu.

Powikłania po odrze występują częściej u osób dorosłych niż u dzieci. Zakażenie odrą w okresie ciąży może spowodować poronienie lub przedwczesny poród.


Leczenie / Co należy zrobić

Jeśli podejrzewasz, że Twoje dziecko ma odrę, skontaktuj się z lekarzem.

Antybiotyki nie przynoszą skutku, ponieważ choroba ma charakter wirusowy. Jednakże, jeśli poza odrą u dziecka występuje infekcja bakteryjna, taka jak zapalenie ucha lub płuc, terapia z zastosowaniem antybiotyków może być niezbędna.

Złagodzenie objawów można uzyskać podając dziecku leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, takie jak acetaminofen (paracetamol) i ibuprofen, oraz dużą ilość płynów do picia. Gorączkującemu dziecku nie wolno dawać aspiryny, ponieważ może ona wywoływać zespół Reye'a, groźną chorobę uszkodzającą wątrobę i mózg.

Jeśli w czasie trwania infekcji stan Twojego dziecka się pogarsza, lub rośnie gorączka, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Nie należy narażać innych dzieci ani osób dorosłych na zarażenie odrą. Jeśli Twoje dziecko choruje na odrę, należy je zatrzymać w domu przez okres co najmniej 5 dni po zniknięciu wysypki.


Zapobieganie

Odra może być poważną chorobą skutkującą groźnymi powikłaniami. Najlepszą metodą chronienia dziecka przed odrą jest zapewnienie mu szczepienia ochronnego.

Dzieciom podaje się połączoną szczepionkę przeciw odrze, śwince i różyczce (MMR) w dwóch dawkach. Pierwszą z nich podaje się w wieku 12-15 miesięcy, a dawkę przypominającą w wieku 4-6 lat. Najlepiej, aby dziecko otrzymało szczepionkę zanim zetknie się z wirusem odry.

Jednakże, szczepionka może być także podawana dzieciom, które nie były wcześniej szczepione i miały kontakt z odrą. Lecz w takim wypadku szczepionka musi zostać podana w okresie 3 dni od chwili narażenia na działanie wirusa.

W przypadku dzieci, które podróżują do krajów wysokiego ryzyka, szczepionkę przeciw odrze można podać wcześniej, niż w wieku 12 miesięcy.

Szczepionka przeciw odrze składa się z osłabionych wirusów i nie może być podawana dzieciom z upośledzoną czynnością układu odpornościowego.

Szczepionkę należy stosować z zachowaniem ostrożności w przypadku dzieci uczulonych na jajko, ponieważ szczepionka zawiera składniki pochodzące z jaja kurzego.

Około 10% dzieci ma niewielką gorączkę i wysypkę w 5 do 14 dni po szczepieniu. Nie jest to zjawisko niebezpieczne i dziecko nie zakaża.