dziecko24.pl - porady pediatryczne online

Czym jest płyn w uchu środkowym?

Gromadzenie się płynu w uchu środkowym, noszące nazwę wysiękowego zapalenia ucha środkowego, to choroba bardzo często występująca u dzieci. W normalnych warunkach, płyn łatwo wycieka z ucha środkowego do tylnej części jamy nosowej i gardła, za pośrednictwem trąbki Eustachiusza.
Płyn gromadzi się w uchu środkowym podczas przeziębień i infekcji górnych dróg oddechowych. Jeśli opuchnięte i zajęte stanem zapalnym błony śluzowe zablokują trąbkę Eustachiusza, płyn ten nie może znaleźć ujścia i pozostaje w uchu środkowym.

Infekcja ucha (ostre zapalenie ucha środkowego) pojawia się, gdy płyn ten zostanie zainfekowany przez wirusy lub bakterie.

W trakcie wysiękowego zapalenia ucha środkowego, płyn ten staje się gęstszy i pozostaje w uchu środkowym mimo, że infekcja górnych dróg oddechowych (lub infekcja ucha) ustąpiła. Nie wiadomo, dlaczego niektóre dzieci wykazują większą skłonność do tej choroby, niż inne. Jednakże, choroba ta ma tendencję do występowania rodzinnego, więc ważną rolę odgrywa w niej prawdopodobnie czynnik genetyczny.


Objawy i oznaki

Obecność płynu w uchu środkowym niekoniecznie musi powodować jakiekolwiek objawy u dziecka. Jednakże, obecność płynu w uchu środkowym może prowadzić do przejściowej utraty słuchu. W przypadku mniejszych dzieci, pierwszymi osobami, które mogą podejrzewać ubytek słuchu u dziecka są zwykle rodzice. Dziecko może robić wrażenie roztargnionego, nie reagować na głos, a także mówić bardzo głośno. Starsze dzieci opisują, że czują się jakby miały watę w uchu, lub jakby były pod wodą. Jeśli problem ten ma charakter przewlekły lub długookresowy, obecność płynu w uchu środkowym może wpływać ujemnie na rozwój mowy u dziecka.


Powikłania

Obecność płynu w uchu środkowym może prowadzić do ubytku słuchu. U małych dzieci, może stanowić przeszkodę w prawidłowym rozwoju mowy. Dzieci, u których występuje tendencja do gromadzenia się płynu w uchu środkowym, mają także tendencję do częstszych infekcji ucha.

Jeśli podejrzewasz, że dziecko nie słyszy dobrze, lub jeśli występują u niego objawy infekcji ucha z gorączką i bólem ucha, skontaktuj się z lekarzem.


Leczenie / Co należy zrobić

Po infekcji ucha należy zwykle zgłosić się z dzieckiem na wizytę kontrolną, w ramach której lekarz sprawdzi, czy w uchu nie nagromadził się płyn.

Jeśli podejrzewasz, że u Twojego dziecka wystąpiły ostatnio problemy ze słuchem, także jest to powód, aby iść z dzieckiem do lekarza.

Lekarz zajrzy do wnętrza ucha korzystając ze specjalnego narzędzia, noszącego nazwę otoskopu. Dzięki temu będzie w stanie obejrzeć błonę bębenkową, ocenić jej ruch, i określić, czy w uchu środkowym znajduje się płyn.

---

---

Jeśli w uchu znajduje się płyn, lekarz może zalecić lek ograniczający przekrwienie tkanek, dzięki któremu płyn sprawniej spłynie. W teorii, leki tego rodzaju poprawiają ruch płynu z ucha środkowego przez trąbkę Eustachiusza, zmniejszając obrzęk błon śluzowych w tej okolicy. Jednakże, badania naukowe wskazują, że leki te przynoszą niewielkie rezultaty w przypadku nagromadzenia się płynu w uchu środkowym.

Jeśli płyn w uchu środkowym nie zniknie w okresie 2-3 miesięcy, dziecko zostanie skierowane do specjalisty chorób ucha, nosa i gardła, czyli otolaryngologa. Specjalista ten zadecyduje, czy w błonie bębenkowej dziecka należy umieścić małą plastikową rurkę, przez którą będzie mógł wypływać płyn z ucha środkowego.

To, czy dziecko wymaga takiego zabiegu, czy nie, zależy po części od okresu, w którym płyn jest obecny w uchu, ile infekcji przeszło dziecko w tym okresie, oraz tego, czy występuje ubytek słuchu.

W przypadku większości dzieci, wszczepienie rurek do uszu prowadzi do zmniejszenia liczby infekcji oraz przywraca słuch dziecka do normy.

Rurki te z czasem wypadają, więc lekarz powinien regularnie kontrolować ich umiejscowienie. Dzieci, u których wszczepiono takie rurki powinny unikać przedostawania się wody do ucha podczas kąpieli lub pływania, ponieważ woda ta może spowodować infekcję i drenaż ucha.


Zapobieganie

Trudno jest nie dopuścić do gromadzenia się płynu w uchu środkowym dziecka.

Ważne jest, aby po każdej infekcji ucha lekarz sprawdził uszy dziecka pod tym kątem. Ma to szczególne znaczenie dla bardzo małych dzieci.

W przypadku stwierdzenia oznak obecności płynu w uchu środkowym, uszy należy badać regularnie w okresie następnych kilku miesięcy, aby przekonać się, czy ilość płynu się zmniejsza. Pamiętaj, płyn ten znajduje się za błoną bębenkową, więc nie ma na niego wpływu ani kąpiel, ani pływanie.

Zapobieganie infekcjom ucha sprzyja zapobieganiu gromadzenia się płynu w uchu środkowym.

Karmienie piersią zmniejsza ilość infekcji ucha u małych dzieci.

Chroń swoje dziecko przed dymem papierosowym, ponieważ podnosi on ryzyko występowania infekcji dróg oddechowych, w tym także infekcji ucha.

Jeśli Twoje dziecko jest przeziębione, używaj kropli z solą fizjologiczną do oczyszczania nosa dziecka i zapobiegania infekcjom ucha.

Staraj się unikać sytuacji, w której Twoje dziecko „pociąga nosem”. Od najmłodszych lat zaleca się uczyć dziecko, aby wydmuchiwało nos, najlepiej jak może, chociaż zdania laryngologów są podzielone, ze względu na powstające nadciśnienie i wpływ na zatoki oboczne nosa u starszych dzieci.

Jeśli uważasz, że dziecko nie słyszy dobrze, skontaktuj się z lekarzem.

Jeśli dziecko oddycha przez usta, chrapie w nocy, ma zachrypnięty głos lub ma trudności z oddychaniem w nocy, mogą to być oznaki powiększenia migdałków gardłowych (tkanki zwalczającej infekcje znajdującej się w tylnej części gardła). Przedyskutuj swoje spostrzeżenia z lekarzem, ponieważ powiększone migdałki gardłowe mogą prowadzić do powtarzających się infekcji ucha, gromadzenia się płynu w uchu środkowym oraz innych problemów.