dziecko24.pl - porady pediatryczne online

Czym jest owrzodzenie jamy ustnej?

Owrzodzenie jamy ustnej, nazywane czasami także aftą lub pleśniawką, to otwarte ranki na wewnętrznej stronie policzków, ustach lub języku.
U niektórych dzieci owrzodzenia mogą się pojawiać po spożyciu określonych składników pokarmowych, podczas gdy u innych występują po zastosowaniu pasty do zębów zawierającej składniki spieniające. Czasami wrzody te pojawiają się w miejscu niewielkiego urazu, np. w miejscu przygryzienia wewnętrznej strony policzka, otarcia czymś twardym, np. lizakiem. Większość tych wrzodów nie jest zakaźna.

---

---

Za niektóre afty odpowiadają wirusy, lecz najczęściej ich przyczyna pozostaje nieznana. Pośród najczęstszych wirusowych przyczyn owrzodzenia jamy ustnej są wirus ospy wietrznej oraz wirus Coxsackie.

Wrzody powodowane przez wirus opryszczki różnią się od pleśniawek. Są one często nazywane „zimnami” i rozwijają się na zewnętrznej stronie ust, w okolicach warg. Są silnie zakaźne i łatwo się rozprzestrzeniają.

Afty mogą się pojawić w każdym wieku, choć najczęściej obserwuje się je u starszych dzieci, młodzieży i osób dorosłych.


Objawy i oznaki

W przypadku wystąpienia afty, dziecko będzie uskarżało się na ból w jamie ustnej. Być może widoczne będzie jedno lub więcej owrzodzenia na śluzówce wyściełającej jamę ustną. Zwykle mają one szary, wypukły środek i białą lub żółtawą krawędź, i są otoczone zaczerwienioną śluzówką. Owrzodzenia te łatwo krwawią, np. podczas szczotkowania zębów. Zwykle utrzymują się przez kilka dni. Czasami mogą trwać przez 1-2 tygodnie, zanim znikną.

Infekcje wirusowe powodujące owrzodzenie jamy ustnej mogą wiązać się z gorączką i złym samopoczuciem dziecka.

W przypadku infekcji opryszczkowej wywołującej „zimna”, pojawić się mogą także:

• wysoka gorączka,
• trudności z przełykaniem
• oraz ogólna bolesność jamy ustnej.

Dziecko może mieć także owrzodzenia na wargach i skórze wokół ust. Czasami występuje także powiększenie węzłów chłonnych w okolicy szyjnej.

W przeciwieństwie do większości wirusów, wirus opryszczki pozostaje w organizmie zainfekowanej osoby na zawsze i od czasu do czasu ulega ponownej aktywacji.

Jeśli wirus opryszczki ponownie się uaktywni, znów pojawiają się „zimna”. Przed ich pojawieniem się usta zaczynają mrowić lub robią wrażenie ścierpniętych. Następnie pojawia się pęcherzyk, który w końcu pęka i pokrywa się strupem.

"Zimna" pojawiają się często, gdy dana osoba jest przeziębiona lub ma inną infekcję, a także w wyniku zbyt intensywnego nasłonecznienia, z powodu stresu, lub w związku z menstruacją.


Powikłania

Owrzodzenie jamy ustnej jest najczęściej nieszkodliwe i samoistnie się goi, lecz może mu towarzyszyć silny ból.

W rzadkich przypadkach, małe dzieci mogą odmawiać picia i może dojść do odwodnienia (niewystarczającej ilości płynów w organizmie). Jest to szczególnie częste w przypadku pierwszej infekcji wirusem opryszczki, lecz może się także przydarzyć przy okazji zakażenia wirusem ospy wietrznej.

U dzieci z owrzodzeniem jamy ustnej spowodowanym przez wirus opryszczki może dojść do rozprzestrzenienia się infekcji do oczu, co może być stanem niebezpiecznym.

Jeśli podejrzewasz obecność któregokolwiek z tych powikłań, niezwłocznie skonsultuj się z lekarzem.


Leczenie / Co należy zrobić

Jeśli u Twojego dziecka występuje owrzodzenie jamy ustnej, możesz złagodzić ból podając mu acetaminofen (paracetamol) lub ibuprofen.

Dziecko powinno unikać kwaśnych, ostrych lub słonych potraw i napojów, takich jak sos pomidorowy lub pomarańczowy, ponieważ ich spożycie może powodować szczypanie.

Można także zaproponować dziecku picie przez słomkę.

Niektóre dzieci odczuwają ulgę po przyciśnięciu kostki lodu do owrzodzenia.

Lody (z soku owocowego) często przynoszą ulgę w bólu i zapewniają konieczne płyny.

Koniecznym może być czasowe zastosowanie maści lub żelu znieczulającego.

Jeśli Twoje dziecko nie pije i podejrzewasz, że może dojść do odwodnienia, niezwłocznie skonsultuj się z lekarzem.

Jeśli podejrzewasz, że Twoje dziecko ma „zimna” wywołane wirusem opryszczki, skonsultuj się z lekarzem. Lekarz określi, czy należy dziecku przepisać lek przeciwwirusowy.


Zapobieganie

Ze względu na to, że przyczyny większości owrzodzeń jamy ustnej nie są znane, nie można im zapobiegać.

Jednakże, jeśli owrzodzenie w jamie ustnej pojawia się ciągle w tym samym miejscu, przyczyną może być ostra krawędź zęba w tym miejscu. Jeśli tak jest, dziecko należy zabrać do dentysty.

Osoby dorosłe mogą zarażać dzieci „zimnem” w wyniku bezpośredniego kontaktu lub za pośrednictwem śliny.

Osoby dorosłe mogą zapobiec rozprzestrzenianiu się owrzodzeń powodowanych przez wirus opryszczki. Jeśli masz "zimno”, zawsze myj ręce, zanim dotkniesz nimi dziecko.

Ponadto, unikaj bezpośredniego kontaktu, co ma miejsce np. podczas całowania dziecka. Jest to szczególnie istotne w przypadku noworodków i dzieci mających problemy z układem odpornościowym.

Jeśli u Twojego dziecka występuje owrzodzenie jamy ustnej, pilnuj aby nie dotykało owrzodzenia a następnie nie dotykało oczu, co może prowadzić do przeniesienia wirusa i spowodować niebezpieczną infekcję.