dziecko24.pl - porady pediatryczne online

Czym jest odpływ (refluks) przełykowy?

Odpływ żołądkowo-przełykowy jest częstą przyczyną ulewania się, odbijania i wymiotów u dzieci w pierwszym roku życia. Jego przyczyną jest to, że mięsień zamykający połączenie pomiędzy przełykiem a żołądkiem jest luźny i nie w pełni wykształcony. Gdy żołądek kurczy się lub zacieśnia podczas normalnego procesu trawienia, zawarta w nim treść jest wypychana do przełyku, zamiast przemieszczać się w dół, ku jelitom.
Objawy refluksu żołądkowo-jelitowego najczęściej pojawiają się w kilka tygodni po narodzinach. Stan ten zwykle ulega samoistnej poprawie w okresie pomiędzy 6 a 12 miesiącem życia, gdy mięśnie przełyku stają się silniejsze. Jednak u niektórych dzieci problem ten trwa po skończeniu 1 roku życia.

Gdy płynąca w odwrotnym kierunku treść pokarmowa wymieszana z kwasem żołądkowym podrażni śluzówkę wyściełającą przełyk, powoduje chorobę refluksową przełyku lub refluksowe zapalenie przełyku. Czasami treść pokarmowa z żołądka pokonuje całą drogę aż do ust dziecka. Ryzyko odpływu żołądkowo-przełykowego jest wyższe u dzieci urodzonych przedwcześnie oraz u dzieci ze stwierdzonymi opóźnieniami rozwoju.

Choroba refluksowa może pojawiać się także w późniejszym okresie życia.


Objawy i oznaki

Głównymi objawami choroby refluksowej są:

• ulewanie się treści pokarmowej,
• odbijanie się
• i wymioty.

Objawy te pojawiają się podczas posiłków lub tuż po nich.

Ulewanie się pokarmu może powodować kaszel, jeśli treść żołądkowa dostanie się do dróg oddechowych i płuc dziecka. Treść żołądkowa dostająca się do dróg oddechowych może także powodować u małych dzieci krótkie epizody bezdechu.

U starszych dzieci, kwas żołądkowy podrażniający śluzówkę przełyku powoduje zgagę. Objawia się ona często jako palące uczucie w klatce piersiowej i gardle.

Innymi objawami choroby refluksowej są:

• nieprzyjemny zapach oddechu,
• słabe przybieranie na wadze
• oraz przewlekły ból gardła.

Objawy te mogą się nasilać w czasie leżenia, szczególnie w nocy.


Powikłania

Jeśli ulewanie się i wymioty są silne, wystąpić może odwodnienie i niedobór ważnych soli w organizmie. Przewlekłe wymioty mogą także powodować słabe przybieranie na wadze i poważne niedożywienie połączone z wyniszczeniem.

Przewlekłe wymioty i ból spowodowany podrażnieniem przełyku mogą tak silnie przeszkadzać dziecku, że utrudnia skoncentrowanie się na otoczeniu.

Kwas z żołądka może powodować podrażnienie i uszkodzenie (nadtrawienie) przełyku, co z kolei może prowadzić do utraty krwi i anemii (niskiej liczebności czerwonych krwinek).

Jeśli w wyniku refluksu treść żołądkowa często przedostaje się do ust, może doprowadzić do uszkodzenia zębów.

U małych dzieci cierpiących na odpływ żołądkowo-przełykowy może dojść do rozwoju zapalenia płuc lub świszczącego oddechu, spowodowanego przedostaniem się treści żołądkowej do dróg oddechowych.


Leczenie / Co należy zrobić

Jeśli podejrzewasz, że u Twojego dziecka może występować choroba refluksowa, skonsultuj się z lekarzem.

Czasami refluks można zdiagnozować korzystając z prześwietlenia lub sondy pH, która jest w stanie wskazać, że w przełyku znajduje się więcej kwasu, niż powinno.

Podczas badania pH, w dolnej części przełyku dziecka umieszcza się cienką sondę, która jest podłączona do urządzenia mierzącego ilość kwasu w przełyku.

Stan zapalny przełyku można także zdiagnozować za pomocą gastroskopii. Jest to procedura umożliwiająca bezpośredni wgląd do przewodu pokarmowego przez specjalną rurkę wyposażoną w oświetlenie.

U większości dzieci refluks żołądkowo-przełykowy ustępuje samoistnie w ciągu pierwszego roku życia. Jednakże, zawsze warto podjąć kilka prostych kroków, aby postarać się ograniczyć odpływ żołądkowo-przełykowy:

• pozwól dziecku siedzieć w pozycji bardziej wyprostowanej podczas jedzenia,
• dawaj mu mniejsze porcje ale częściej,
• pomóż dziecku w usunięciu powietrza, które mogło połknąć razem z pokarmem (odbijanie)
• i nie kładź dziecka płasko tuż po posiłku,
• pomocnym może być także zagęszczenie pokarmu kleikiem ryżowym. Jednak zanim to zrobisz, skonsultuj się z lekarzem,
• dziecko, które już je stałe pokarmy może dostawać ich więcej, a mniej płynów.

Jeśli działania te nie przyniosą poprawy, lub jeśli dolegliwości są przyczyną bólu przy jedzeniu lub ulewania, lekarz może przepisać dziecku lek, który zmniejszy ilość kwasu żołądkowego. W sporadycznych przypadkach konieczne może być chirurgiczne leczenie refluksu żołądkowo-przełykowego.


Zapobieganie

Niewiele można zrobić, aby zapobiec refluksowi żołądkowo-przełykowemu u małych dzieci. Należy jednak mieć świadomość występowania tej choroby, ponieważ jest ona częstą przyczyną ulewania się i wymiotów w tym wieku.

Na szczęście, u większości dzieci refluks żołądkowo-przełykowy mija samoistnie w okresie pierwszego roku życia.

Niektóre składniki pokarmowe, takie jak:

• czekolada,
• kofeina,
• mięta pieprzowa
• oraz potrawy smażone i tłuste,

mogą sprzyjać występowaniu refluksu.

U dzieci ze stwierdzoną chorobą refluksową żołądkowo-przełykową należy takich składników unikać.