dziecko24.pl - porady pediatryczne online

Czym jest różyczka?

Różyczka jest dobrze znaną infekcją wieku dziecięcego, obejmującą głównie skórę i węzły chłonne. Chorobę wywołuje wirus różyczki i jest ona najczęstszą infekcją związaną z występowaniem wysypki spotykaną w wieku dziecięcym.

Infekcja ta łatwo przechodzi z jednej osoby na inną na drodze bezpośredniego kontaktu z zainfekowanymi płynami ustrojowymi, takimi jak ślina lub wydzielina z nosa, lub drogą kropelkową – przez kaszel i kichanie. Ryzyko infekcji jest najwyższe na kilka dni przed pojawieniem się wysypki i utrzymuje się przez okres do dwóch tygodni po jej pojawieniu się.

Niektóre osoby mogą ulec infekcji i przekazywać ją dalej bez żadnych objawów zachorowania. Czas od chwili zakażenia do wystąpienia wysypki (okres inkubacji) wynosi zwykle dwa do trzech tygodni.

Do niedawna ilość dzieci chorych na różyczkę była corocznie bardzo wysoka, lecz obecnie choroba ta występuje rzadko, co jest wynikiem rutynowych szczepień przeciw tej chorobie.


Objawy i oznaki

Dziecko z różyczką może nie robić wrażenia szczególnie chorego. Najczęściej ma:

• niewielką gorączkę
• i powiększone węzły chłonne za uszami i na szyi.

Starsze dzieci mogą także:

• odczuwać ból głowy,
• mieć katar,
• zaczerwienione oczy
• oraz obrzęknięte lub bolesne stawy.

Objawy te utrzymują się przez kilka dni przed wystąpieniem charakterystycznej wysypki. Wysypka ma postać małych, różowych lub jasnoczerwonych kropek. Zaczyna się na twarzy, a następnie rozprzestrzenia się ku dołowi ciała. Może być swędząca. Utrzymuje się zwykle przez 3 do 5 dni. Po zniknięciu wysypki skóra zwykle zaczyna się łuszczyć.


Powikłania

Różyczka rzadko prowadzi do poważnych powikłań.

U starszych dzieci, różyczka może powodować ból i obrzęk stawów, utrzymujące się przez okres do dwóch tygodni.

Infekcja różyczkowa podczas ciąży może powodować poważne uszkodzenia płodu (zespół różyczki wrodzonej), m.in. opóźnienie umysłowe, słabo wykształcone narządy oraz głuchotę. Płód narażony jest na szczególnie wysokie ryzyko uszkodzenia, jeśli różyczka wystąpi u matki w ciągu pierwszych trzech miesięcy ciąży.


Leczenie / Co należy zrobić

Jeśli sądzisz, że Twoje dziecko ma różyczkę, skontaktuj się z lekarzem.

Antybiotyki są w tym wypadku nieskuteczne, ponieważ różyczka jest chorobą wirusową.

Kobiety w ciąży, które podejrzewają różyczkę lub narażenie na infekcję różyczką, powinny skontaktować się z lekarzem. Badanie krwi wykaże, czy kobieta jest chora oraz czy była szczepiona przeciw różyczce. Szczepionka zabezpiecza płód przed infekcją.

Nie ma leku na różyczkę, lecz można pomóc dziecku poczuć się lepiej. Upewnij się, że Twoje dziecko dużo wypoczywa i pije dużą ilość płynów. Jeśli to konieczne, podaj dziecku lek przeciwgorączkowy, taki jak paracetamol lub ibuprofen. Gorączkującemu dziecku nie wolno podawać aspiryny, ponieważ lek ten może wywołać zespół Reye'a – groźną chorobę uszkadzającą wątrobę i mózg.

Jeśli u dziecka wystąpi wysoka gorączka, jego stan jest ogólnie zły lub pogarsza się, skontaktuj się z lekarzem.

Dziecko chore na różyczkę należy zatrzymać w domu przez okres 7 dni od chwili wystąpienia wysypki.

Noworodki urodzone z zespołem wrodzonej różyczki uznaje się za zarażające przez okres co najmniej do ukończenia pierwszego roku życia.


Zapobieganie

Najlepszą metodą zapobiegania różyczce jest szczepienie ochronne. Szczepionkę przeciw odrze, śwince i różyczce podaje się w dwóch seriach. Pierwszą dawkę w wieku 12-15 miesięcy, oraz dawkę przypominającą w wieku 4-6 lat. Najlepiej, aby dziecko otrzymało szczepionkę przed narażeniem na działanie wirusa różyczki.

Szczepionka przeciw różyczce zawiera osłabioną formę wirusa i nie wolno jej podawać dzieciom, u których występują problemy z układem odpornościowym.

Należy ją stosować z zachowaniem ostrożności u dzieci uczulonych na jaja, ponieważ zawiera składniki pochodzące z jaja kurzego. U około 10% dzieci w 5 do 14 dni po szczepieniu występuje umiarkowana gorączka i lekka wysypka. Nie jest to stan niebezpieczny i dziecko nie zaraża.