dziecko24.pl - porady pediatryczne online

Czym jest świerzb?

Świerzb to dość powszechna, silnie swędząca infekcja skóry powodowana przez pasożyta – świerzbowca ludzkiego. Świerzb występuje, gdy te maleńkie, przypominające owady stworzenia drążą tunele w skórze i składają tam jaja. Jaja te wykluwają się pod skórą po trzech do ośmiu dni. Młode osobniki przenoszą się na powierzchnię skóry, gdzie rosną i rozmnażają się. Zapłodnione samice kontynuują cykl drążąc kanały w skórze i składając tam swoje jaja.

Świerzb, który jest silnie zakaźny, może występować w postaci niewielkich epidemii obejmujących szkoły lub przedszkola. Zarażenie następuje przez bezpośredni kontakt ze skórą osoby zainfekowanej, przez noszenie wspólnych ubrań, korzystanie ze wspólnych koców, lub innych przedmiotów. Świerzb może się także przenosić podczas kontaktów płciowych.

Czas od zakażenia do wystąpienia objawów (okres inkubacji) wynosi 4 do 6 tygodni.


Objawy i oznaki

Głównym objawem świerzbu jest silne swędzenie, które pojawia się w około 1 miesiąc po infekcji. Swędzenie zwykle nasila się w nocy, podczas gorącej pogody lub po gorącej kąpieli.

Świerzbowce są zbyt małe, aby można było je dostrzec gołym okiem, lecz można dostrzec drążone przez nie tunele. Mają one wygląd cienkich, nitkowatych linii, które ulegają zaczerwienieniu i stanowi zapalnemu, w szczególności po rozdrapaniu.

Wysypka może mieć wygląd małych wykwitów, pęcherzy lub krost, z rankami powstałymi w wyniku drapania. Tunele najczęściej znajdują się:

• pomiędzy palcami
• i na wewnętrznej stronie nadgarstków.

Innymi miejscami występowania świerzbu są:

• obszar dookoła pępka,
• na łokciach i kostkach,
• na pośladkach
• oraz na sutkach i członku.

U bardzo małych dzieci świerzb może wystąpić:

• we wnętrzu dłoni,
• na podeszwach stóp
• oraz na skórze głowy.

Powikłania

Świerzb rzadko prowadzi do jakichkolwiek powikłań, poza tym, że jest silnie zakaźny, więc wiele osób we wspólnym gospodarstwie domowym może ulec infekcji jednocześnie.

Swędzenie zainfekowanych obszarów skóry powoduje rozprzestrzenienie się świerzbu na inne obszary ciała. Drapanie może także prowadzić do powstania liszajca – bakteryjnej infekcji skórnej.


Leczenie / Co należy zrobić

Jeśli podejrzewasz, że Twoje dziecko ma świerzb, skonsultuj się z lekarzem. Jeśli diagnoza jest niepewna, lekarz może wydostać pasożyty z tuneli w skórze i zidentyfikować je pod mikroskopem. Świerzb leczy się najczęściej balsamami lub kremami zabijającymi świerzbowce. Należy przestrzegać instrukcji dołączonych do opakowania leku. Krem musi zostać nałożony na całą powierzchnię ciała, a nie tylko na obszary, na których występuje wysypka. Leczenie należy powtórzyć po upływie tygodnia. Leczeniu należy poddać wszystkie osoby mieszkające razem z osobą zainfekowaną oraz wszystkich partnerów seksualnych, nawet jeśli nie występują u nich objawy choroby. Dzięki temu możliwe będzie uniknięcie ponownej infekcji po zakończeniu leczenia.

Należy wiedzieć, że świąd może utrzymywać się przez okres kilku tygodni od chwili zakończenia leczenia. Nie oznacza to, że infekcja jest nadal aktywna, lecz jedynie to, że skóra została podrażniona i musi minąć pewien czas, zanim się zagoi. Jeśli u dziecka występują także objawy infekcji bakteryjnej, być może koniecznym będzie leczenie z zastosowaniem antybiotyków. Chłodna kąpiel, balsam z galmanem oraz miejscowe steroidy mogą złagodzić swędzenie. Swędzenie można także zredukować podając doustne leki przeciwhistaminowe, szczególnie na noc.


Zapobieganie

Trudno jest zapobiec zakażeniu świerzbem. Świerzb nie jest wynikiem niskiego poziomu higienicznego, ani nie ma związku z obecnością brudu w środowisku. Ważne jest, aby wszystkie osoby zainfekowane, mające kontakt z osobami zainfekowanymi, członkowie rodziny, dzieci z przedszkola lub szkoły, otrzymały leczenie w tym samym czasie, dzięki czemu infekcja zostanie wyeliminowana na dobre. Leczenie należy przeprowadzić u osób, u których nie występują żadne objawy choroby.

Świerzb rozprzestrzenia się zwykle w wyniku bezpośredniego kontaktu ze skórą osoby zainfekowanej, lecz możliwe jest także jej przeniesienie przez odzież, koce i ręczniki, ponieważ pasożyt ten jest w stanie przeżyć kilka dni bez kontaktu ze skórą. Odzież i bieliznę pościelową należy wyprać w gorącej wodzie i wysuszyć w gorącym powietrzu. Przedmioty, których nie można prać należy szczelnie zamknąć w plastikowym worku na okres tygodnia.

Jeśli u Twojego dziecka zdiagnozowano świerzb, zgłoś to w przedszkolu lub szkole dziecka. Dziecko może powrócić do szkoły lub przedszkola po zakończeniu leczenia.