dziecko24.pl - porady pediatryczne online

Czym jest sepsa?

Sepsa to rzadka, lecz potencjalnie śmiertelna choroba będąca następstwem infekcji krwi wywołanej przez określone bakterie zdolne do produkcji toksyn. Infekcja taka może rozpocząć się w dowolnym miejscu w organizmie. Miejscami, w których bakterie najczęściej przedostają się do krwi są płuca, jelita, drogi moczowe (nerki), skóra i górne drogi oddechowe (uszy, nos i gardło).
Ponieważ skażona krew krąży po całym organizmie, toksyny uwalniane przez bakterie mogą zaatakować wszystkie układy narządów. Toksyny te powodują nadmierną reakcję układu odpornościowego, który atakuje sam siebie.

W razie braku leczenia, sepsa może spowodować zatrzymanie czynności nerek, płuc, mózgu i innych narządów, prowadząc do zagrażającej życiu niewydolności krążeniowej (szoku septycznego).

Bakteriami najczęściej wywołującymi sepsę są: Streptococcus pneumoniae (pneumokoki), Neisseria menigitidis (meningokoki), Haemophilus influenzae typu b, Salmonella oraz Staphylococcus aureus. W przypadku noworodków, sepsę mogą wywołać różne rodzaje bakterii jelitowych, takich jak E. coli, Listeria monocytogenes oraz paciorkowce z grupy B (GBS). Sporadycznie, sepsę mogą także wywoływać infekcje wirusowe lub grzybicze.


Objawy i oznaki

Sepsa może pojawić się w toku innej infekcji i w takim wypadku będzie objawiać się w sposób związany z chorobą pierwotną.

Pierwszym objawem sepsy może być gorączka i złe samopoczucie. Inne objawy mogą obejmować utratę apetytu, nietypową wysypkę, wymioty, biegunkę, zmęczenie, rozdrażnienie.

Gorączkujące niemowlę odmawia jedzenia, może być senne, ale i rozdrażnione, płacze, kiedy jest brane na ręce w próbie utulenia. Dziecko takie należy natychmiast zabrać do lekarza, aby wykluczyć sepsę. U niemowląt w okresie dwóch pierwszych miesięcy życia sepsa może przebiegać bez gorączki, a nawet może występować niezwykle niska temperatura ciała.

Wybroczyny (niewielkie krwawienie podskórne) stanowią sygnał ostrzegawczy. Mogą one wystąpić w przypadku infekcji różnymi bakteriami, lecz najczęściej wywołują je meningokoki. Mają purpurową barwę i mogą pojawić się w dowolnym miejscu na skórze. Po ich uciśnięciu szklanką lub palcem, wybroczyny nie ulegają odbarwieniu, jak to się dzieje w przypadku większości wysypek.

---

---

Sepsa i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych mogą występować jednocześnie, szczególnie jeśli infekcję wywołują meningokoki. Typowymi objawami zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych są bóle głowy, gorączka i sztywność karku.

---

---

Powikłania

Sepsa jest infekcją zagrażającą życiu, związaną z wysokim odsetkiem śmiertelności. Bezwzględne jest niezwłoczne podjęcie leczenia z zastosowaniem wysokich dawek antybiotyków.

W przebiegu sepsy uszkodzeniu ulegają różne narządy ciała. Może to prowadzić do niewydolności krążeniowej (wstrząsu septycznego), niewydolności oddechowej lub uszkodzenia mózgu. W razie opóźnienia rozpoczęcia leczenia wystąpić może krwawienie, krzepnięcie krwi, utrata przytomności i śmierć.


Leczenie / Co należy zrobić

Jeśli obawiasz się, że Twoje dziecko może mieć sepsę, natychmiast wezwij lekarza lub pogotowie.

Dziecko z sepsą musi zostać przyjęte na szpitalny oddział intensywnej opieki medycznej i otrzymać wysokie dawki antybiotyków, dożylnie podawane płyny oraz inne zabiegi ratujące życie.

Dla potwierdzenia obecności bakterii we krwi wykonane zostaną badania krwi. Czasami pobierany jest płyn mózgowo-rdzeniowy (punkcja lędźwiowa) w celu sprawdzenia obecności zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, a także zbadana zostanie próbka moczu, w poszukiwaniu infekcji układu moczowego.

Jeśli Twoje dziecko nie chce jeść, ma gorączkę, trudności z oddychaniem, zmienioną barwę skóry, jest rozdrażnione lub senne, lub jeśli ciemiączko robi wrażenie bardziej napiętego niż zwykle, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem. Wszystko to mogą być oznaki poważnej infekcji u Twojego dziecka.


Zapobieganie

Niektóre szczepionki chronią przed bakteriami wywołującymi sepsę lub zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Istnieją szczepionki przeciw Haemophilus influenzae (Hib), meningokokom i pneumokokom.

Zalecane jest podanie czterech dawek szczepionki przeciw Hib i pneumokokom, w wieku 2, 4, 6 i 12-15 miesięcy. Istnieje także szczepionka chroniąca przed określonymi grupami meningokoków, stosowana u nastolatków.

U kobiet ciężarnych można wykonać badania na obecność paciorkowców z grupy B, tak aby możliwe było podanie antybiotyków i ograniczenie ryzyka zetknięcia się dziecka z tymi bakteriami podczas porodu.

Jeśli u Twojego dziecka stwierdzono infekcję krwi, koniecznym może być poddanie leczeniu innych członków rodziny, lub innych osób, z którymi dziecko mogło mieć kontakt. Osoby te otrzymają antybiotyki zapobiegające infekcji i dalszemu rozprzestrzenianiu się zarazków. To samo tyczy się dzieci chodzące do tej samej grupy przedszkolnej, co dziecko z chorobą wywołaną przez meningokoki. Lekarz określi, czy jest to konieczne.