dziecko24.pl - porady pediatryczne online

Wiadomości ogólne

Urazy nóg, ramion i stawów są dość częste u dzieci. Zwykle są skutkiem upadków i kolizji podczas zabawy i uprawiania sportów.
Wiele złamań ma miejsce w obrębie ramion, zwykle w nadgarstku, przedramieniu i tuż ponad łokciem. Powodem takiego stanu rzeczy jest to, że upadając dziecko wyciąga ręce starając się złagodzić upadek.

Przyczynami różnych złamań u dzieci mogą być także wypadki samochodowe i rowerowe.

Różne typy złamań

Kości dzieci są bardziej miękkie, niż u osób dorosłych. Dzięki temu, podczas urazu kość może się ugiąć i nie ulec pełnemu złamaniu.

Często występującymi typami złamań częściowych u dzieci są:

• Złamanie z wypaczeniem: jedna strona kości ulega zgnieceniu, powodując powstanie wypaczenia, podczas gdy druga strona kości ulega zgięciu, lecz nie złamaniu.
• Złamanie typu „zielonej gałązki” (podokostnowe): częściowe złamanie, w którym jedna strona kości ulega złamaniu, a druga wygięciu. Sytuacja ta przypomina to, co się dzieje, kiedy starasz się złamać świeżą, zieloną gałązkę.

Im starsze jest dziecko i im poważniejszy jest uraz, tym wyższe jest prawdopodobieństwo wystąpienia całkowitego złamania.

Złamania całkowite dzieli się na następujące klasy:

• Złamanie zamknięte: złamanie bez uszkodzenia skóry.
• Złamanie otwarte (lub złożone): złamanie, w którym końce złamanej kości przebijają się przez skórę.
• Złamanie bez przemieszczenia: złamanie, w którym złamane końce kości pozostają na swoim miejscu.
• Złamanie z przemieszczeniem: złamanie, w którym odłamy kości zmieniają swoją pozycję względem siebie, w porównaniu z pozycją normalną.

Objawy i oznaki

Należy niezwłocznie wezwać lekarza lub zadzwonić po pogotowie (112 lub 999), jeśli:

• Masz do czynienia z jakimkolwiek poważnym urazem, jakimkolwiek urazem głowy lub szyi, jakimkolwiek otwartym złamaniem.

W przypadku poważnego urazu, jeśli podejrzewasz, że mogło dojść do urazu głowy lub szyi, NIE zmieniaj pozycji dziecka; POCZEKAJ na ratowników medycznych.

W przypadku otwartego złamania, nie poruszaj uszkodzoną częścią ciała.

Zgłoś się do lekarza, jeśli:

• Podejrzewasz, że dziecko mogło doznać złamania.

Po zapewnieniu odpowiedniego leczenia urazu lub złamania, skontaktuj się z lekarzem, jeśli:

• W miejscu złamania narasta ból.
• Występuje przebarwienie (barwa biała, fioletowa, sina) palców u rąk lub nóg. Jest to oznaka tego, że gips jest zbyt ciasny i ogranicza krążenie krwi w części ciała, w której doszło do urazu.
• Skóra wokół krawędzi gipsu stanie się czerwona i tkliwa. Jest to zwykle skutek działania wilgoci zbierającej się pod gipsem lub szorstkich krawędzi gipsu.

Leczenie

Sposób leczenia złamania zależy od jego powagi i miejsca.

W przypadku niektórych złamań, leczenie polega na zapewnieniu odpoczynku, podczas gdy, w innych przypadkach, konieczne jest założenie szyny wspierającej miejsce złamania od jednej strony. Szyna taka może być wykonana z gipsu, włókna szklanego lub metalu. Na miejscu utrzymuje ją bandaż. Szyny zwykle mogą być zdejmowane, np. do kąpieli. Lecz przed zdjęciem szyny należy skonsultować się z lekarzem.

Większość złamań wymaga leczenia z zastosowaniem gipsu, czyli opatrunku otaczającego miejsce złamania z wszystkich stron, mającego miękką wyściółkę wewnętrzną oraz twardą powłokę zewnętrzną. Opatrunek tego typu może być wykonany z gipsu lub włókna szklanego, będącego tworzywem syntetycznym. W tym ostatnim przypadku możliwe jest wykonanie opatrunku w różnych kolorach i z wzorkami. Dzięki temu opatrunek wygląda atrakcyjnie i jego noszenie jest zabawne.

Zakładanie gipsu może być przerażającym przeżyciem dla małego dziecka. Ważnym jest, aby pomóc dziecku uspokoić się i zapewnić, że wszystko jest w porządku, podczas procedury zakładania gipsu.

Jeśli końce złamanej kości nie stykają się w odpowiedniej pozycji, konieczne jest ich nastawienie przed założeniem gipsu. Podczas tej procedury dziecko zostanie znieczulone z zastosowaniem leków podawanych dożylnie. Procedurę tę wykonuje lekarz na oddziale ratunkowym lub izbie przyjęć.

Po założeniu gipsu lekarz zaleci utrzymywanie kończyny w pozycji lekko uniesionej przez kilka dni, opartej o poduszkę lub stołek. Dzięki temu nie będzie dochodziło do jej obrzęku.

W przypadku, gdy gips zostaje założony na rękę dziecka, często stosuje się temblak, podtrzymujący rękę z gipsem. W przypadku złamania nogi, często konieczne jest używanie kul.

Dziecko będzie prawdopodobnie musiało dostawać leki przeciwbólowe.

W przypadku poważniejszych złamań, takich jak złamania otwarte, leczenie może być związane z koniecznością wykonania zabiegu chirurgicznego. W przypadku, jeśli kość uległa zmiażdżeniu lub złamanie nastąpiło na kilka fragmentów, koniecznym może być zastosowanie metalowych gwoździ lub płytki, w celu złożenia i utrzymania wszystkich odłamów razem. Po wygojeniu się złamania, elementy metalowe mogą zostać usunięte, choć czasami istnieje konieczność pozostawienia ich w organizmie.

Zabiegi tego typu zawsze są wykonywane w sali operacyjnej i w znieczuleniu ogólnym.


Leczenie w domu

Jeśli podejrzewasz złamanie u Twojego dziecka, niezwłocznie wezwij pomoc medyczną.

Nie poruszaj dziecka przed wezwaniem pogotowia, jeśli:

• Mogło dojść do poważnego urazu pleców, szyi lub głowy.
• Doszło do otwartego złamania (nie należy podejmować prób poruszania odłamów, które wystają przez uszkodzoną skórę).

W przypadku mniej poważnych złamań, postaraj się ustabilizować miejsce urazu:

• Ostrożnie zdejmij odzież znajdującą się w miejscu złamania. Najdelikatniejszym sposobem usunięcia odzieży jest jej rozcięcie nożyczkami.
• Na miejsce złamania nałóż ostrożnie zimny kompres.
• Unikaj poruszania tą częścią ciała, w której doszło do złamania.
• Na miejscu złamania umieść miękki bandaż.
• Podeprzyj złamaną kończynę czymś sztywnym, co jest na tyle długie, aby sięgać do stawu znajdującego się ponad oraz poniżej miejsca złamania (np.: deską, rulonem zwiniętych gazet, lub kijem od szczotki).
• Przymocuj usztywnienie korzystając z taśmy klejącej.

Nie dawaj dziecku niczego do picia ani do jedzenia, ponieważ czasami napoje lub posiłek mogą zakłócać działanie znieczulenia, gdyby okazało się, że konieczne jest przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego.

Po uzyskaniu pomocy lekarskiej dziecko przez kilka dni może wymagać podawania leków przeciwbólowych. Należy podawać lek zalecony przez lekarza i w dawkach przez niego wskazanych.

Upewnij się, że dziecko korzysta z kul, bandaży, gipsu, itp., zgodnie z zaleceniem lekarza.

W większości przypadków, złamanie u dziecka goi się w czasie 3-6 tygodni.

Nie pozwól dziecku na wznowienie ćwiczeń sportowych zanim lekarz na to nie pozwoli.


Zapobieganie

Zapewnij dziecku odpowiednio dużą ilość wapnia w diecie, ponieważ pierwiastek ten jest istotny dla budowy zdrowego kośćca. Produkty mleczne są najbogatszym źródłem wapnia, lecz dostępne są także źródła inne niż produkty mleczne. Jeśli dziecko nie pije mleka lub nie otrzymuje w inny sposób odpowiedniej ilości wapnia w diecie, konieczne jest zapewnienie suplementacji wapnia.

Zachęć dziecko do aktywności fizycznej, ponieważ powoduje to wzmocnienie struktury kostnej.

W przypadku małych dzieci, dobrą metodą na zapobieganie urazom jest zabezpieczenie domu. NIGDY nie zezwalaj na używanie chodzików przez dziecko raczkujące, i upewnij się, że przy schodach znajdują się odpowiednie bariery zabezpieczające.

Upewnij się, że podczas uprawiania sportu dziecko korzysta z odpowiedniego sprzętu ochronnego. Może to być, np.: kask, nakolanniki i nałokietniki w przypadku jazdy na rolkach lub deskorolce.