dziecko24.pl - porady pediatryczne online

Czym jest odwodnienie?

O odwodnieniu mówimy w przypadku gdy dziecko ma zbyt mało płynów w organizmie. Odwodnienie może być wywołane nieżytem żołądka i jelit lub inną chorobą wywołującą wymioty lub biegunkę, przez co dziecko traci płyny i sole z organizmu.  Silne odwodnienie jest stanem bardzo poważnym.
Dzieci cierpiące z powodu biegunki lub wymiotujące łatwo się odwadniają, ponieważ tracą więcej płynów niż są w stanie przyjąć pijąc. Niemowlęta, które nie skończyły 1. roku życia, potrzebują ok. 1 litra płynów dziennie, a dzieci ponadroczne 1-2 litry dziennie, w zależności od ich wagi/wzrostu. Ilość ta wzrasta, gdy płyny ciała są tracone w wyniku wymiotów lub biegunki.

U dzieci odwodnienie jest poważniejszym problemem niż u dorosłych. Dzieci w wieku poniżej 3 lat mogą odwodnić się w ciągu kilku godzin, zwłaszcza gdy dziecko już wymiotuje lub ma biegunkę. Sama gorączka powoduje utratę płynów poprzez skórę i również zwiększa ryzyko odwodnienia.


Oznaki odwodnienia

Odwodnione dziecko jest zwykle bezwładne, apatyczne i blade. Nie chce się bawić, nie jest aktywne i zazwyczaj po prostu chce spać, nawet jeśli sen nie daje wypoczynku. Nie może się skoncentrować, jest grymaśne i często płacze.

Odwodnione dziecko wydaje się cały czas spragnione, a błony śluzowe warg, języka i ust są suche. Zdarza się jednak, w wyjątkowych sytuacjach, że odwodnione dzieci całkowicie tracą pragnienie i nie chcą nic pić.

Po kilku dniach u odwodnionego dziecka pojawiają się cienie pod oczami, a jego skóra staje się bardzo sucha. Oczy mogą wydawać się lekko zapadnięte. U niemowląt, miękki obszar na czubku głowy (przednie ciemiączko) może spłaszczyć się bardziej niż zwykle, a nawet może być lekko zapadnięte.

Odwodnione dziecko będzie oddawało mniej moczu. Mniejsza niż zwykle ilość moczu oraz jego ciemne zabarwienie i zwiększone stężenie mogą być wczesnymi objawami utraty płynów. U niemowląt i małych dzieci oznaką odwodnienia są stale suche pieluchy. Twoje dziecko może być odwodnione, jeśli nie skończyło 6 miesięcy i w przeciągu 4-6 godzin wytwarza mało lub nie wytwarza wcale moczu, lub jeśli jest starsze i w przeciągu 6-8 godzin wytwarza mało lub nie wytwarza wcale moczu.

W przypadku poważnego odwodnienia dziecko oddycha szybko i ma słaby, ale szybki puls. Może być również mniej świadome otoczenia i mniej czujne niż zwykle. Jego wargi i usta są bardzo suche, a skóra może być gumowata i pomarszczona. W takiej sytuacji bezzwłocznie zadzwoń pod 999 lub 112!

Obejrzyj poniższe filmy, na których pokazano przykłady odwodnionych dzieci:

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

Leczenie domowe

Dostarczaj swojemu dziecku bardzo dużo picia, ale w małych porcjach. Jeśli twoje dziecko wymiotuje, podawaj mu łyżeczkę lub mały łyczek płynu co 2-3 minuty. Zanim dasz swojemu dziecku coś do picia po zwymiotowaniu, odczekaj 30-60 minut.

Dzieci karmione piersią powinny nadal otrzymywać mleko z piersi. Jednakże należy je karmić częściej niż zwykle (co 1-2 godziny), ale mniejszymi porcjami (5-10 minut jednorazowo). Jeśli dziecko nie chce ssać piersi, matka może odciągnąć mleko i podawać je dziecku na łyżeczce, w szklance lub butelce.

Niemowlęta, które otrzymują modyfikowane mleko w proszku (lub mieszankę dla niemowląt), mogą je nadal przyjmować regularnie i w normalnych ilościach.

Poza mlekiem z piersi i mieszanką dla niemowląt, możesz dać swojemu dziecku jeden z kilku specjalnie przygotowanych doustnych roztworów na odwodnienie. Takie roztwory (ORS – oral rehydration solutions) pomagają szybko uzupełnić płyny i sole, które dziecko traci przez biegunkę i wymioty; można je kupić w aptekach. Starszym dzieciom można podawać zamrożone lody na patyku wykonane z takich roztworów.

Należy zachować ostrożność przy podawaniu dziecku, które nie skończyło 1 roku życia, czystej wody lub rozcieńczonego soku, mleka z piersi, mleka modyfikowanego lub roztworu elektrolitów, ponieważ może to wywołać nierównowagę solną, która jest niebezpieczna dla dziecka. Porozmawiaj z lekarzem, jak najlepiej leczyć twoje dziecko.

Starsze dzieci, oprócz doustnych roztworów na odwodnienie, mogą przyjmować także inne płyny. Dzieci, u których występuje biegunka, powinny unikać soków owocowych i napojów, ponieważ zawierają one bardzo dużą ilość cukru i mogą powodować nasilenie biegunki. Jeśli twoje dziecko wymiotuje, ale nie ma przy tym biegunki, może pić niewielkie ilości czystych płynów.

Uważnie obserwuj ilość oddawanego przez twoje dziecko moczu.


Kiedy należy zasięgnąć pomocy lekarza

Bezzwłocznie skonsultuj się z lekarzem lub zadzwoń pod numer 999 lub 112, jeśli:

• Twoje dziecko wykazuje objawy odwodnienia. Objawy te to: apatia, bezwład, suche wargi lub usta, brak moczu od 4 do 6 godzin u niemowlęcia lub od 6 do 8 godzin u starszego dziecka.
• Pamiętaj, że małe dzieci, zwłaszcza niemowlęta poniżej 6 miesiąca życia, odwadniają się dużo szybciej niż starsze dzieci.
• Odwodnione niemowlęta w wieku poniżej 1 roku mają zapadnięte ciemiączko (miękki obszar na czubku głowy).

Umów się z lekarzem, jeśli:

• Martwisz się, że twoje dziecko może się odwodnić. Na przykład, jeśli dziecko nie jest w stanie utrzymać płynów w organizmie, nie oddaje moczu tak często jak zwykle, wydaje się bardziej zmęczone niż zazwyczaj – może się odwadniać.
• Nie jesteś pewien stanu zdrowia twojego dziecka.

Zawsze proś lekarza swojego dziecka o poradę, zwłaszcza gdy masz jakieś pytania dotyczące odwodnienia.